واكاوي ارتباط متغيرهاي كالبدي سكونتگاه‌هاي شهري و اختلالات رواني مبتني بر شاخص GSI (مورد پژوهي: كلان شهر اصفهان)

مقدمه:به عنوان يك مسئله مهم در مطالعات شهري، موضوعي كه تاكنون در كشور ايران كمتر به آن پرداخته شده‌است، رابطه ميان كيفيت كالبدي محيط سكونت شهروندان و اختلالات ‌رواني است. هدف اصلي از اين مطالعه، بررسي ارتباط بين شاخص‌هاي كيفيت كالبدي محله‌هاي شهري و اختلالات ‌رواني در كلانشهر اصفهان بود. اين پژوهش بر روي 434 نفر از شهروندان اصفهان انجام شد. ارزيابي وضعيت اختلالات ‌رواني با پرسشنامه 90 سوالي SCL-90 انجام شد.روش تحقيق: كيفيت محيط مسكوني افراد در پنج بعد (شرايط طبيعي، كيفيت فضاهاي باز عمومي، شرايط خيابان‌ها، آلودگي‌هاي محيطي و كاربري و خدمات محلي) با پرسشنامه محقق ساخته ارزيابي گرديد. تجزيه و تحليل داده‌ها با ضريب همبستگي پيرسون و رگرسيون لجستيك رتبه‌اي انجام شد.نتايج و بحث: براساس نتايج، نمره ميانگين ضريب كلي علائم مرضي در بين نمونه آماري پژوهش برابر با 1.29 شد. در تحليل همبستگي ميان اختلالات رواني و شاخص‌هاي كالبدي محله‌هاي مسكوني رابطه معني‌داري ديده شد. نتايج رگرسيون لجستيك رتبه‌اي نشان داد كه 15 شاخص به ترتيب شامل پارك‌هاي محلي، كيفيت پياده‌روها، قابليت پياده‌روي، تنوع پوشش گياهي، امنيت خيابان، فضاهاي نشستن و مكث، روشنايي خيابان در شب، پاكيزگي محيط، عدم وجود آلودگي صوتي، ترافيك روان در سطح محله، فضاهاي آبي، تنوع گياهان، درختان و گل‌ها، دسترسي به امكانات تفريحي، دسترسي به حمل‌ونقل عمومي و دسترسي به مراكز خريد محلي، بيشترين تأثيرگذاري را بر اختلالات رواني دارند. ارتباط و همبستگي ميان اختلالات ‌رواني و كيفيت كالبدي محله‌هاي شهري به معناي ادغام ملاحظات بهداشتي و اصول برنامه‌ريزي‌شهري است تا اثرات منفي محيط‌هاي مسكوني بر اختلالات ‌رواني كاهش يابد.