جايگاه مساجد در هويّت بخشي به محلات و فضاهاي شهري

زمينه و هدف: انسان امروزي بدون در نظر گرفتن آنچه بر وي گذشته است، قادر به زندگي نيست و براي داشتن زندگي بهتر، بايد به زيرساخت‌هايي كه از قبل بدست آورده است، تكيه كند. هويّت انساني در اولين، ابتدايي ترين و بهترين حالت در محيطي كه خود آراسته است نمود پيدا مي كند . هويّت، واژه‌اي بسيار ساده اما با مفهومي بسيار پيچيده است. با ورود عناصر فرهنگي ديگر كشورها، به خصوص كشورها ي غربي، فرهنگ و در پي آن هويت جامعه ايراني نيز دست خوش تغييراتي شده است؛ از اين رو امروزه بحث درباره هويّت و فرهنگ در شاخه هاي مختلف علمي مورد توجّه قرارگرفته است. از آ نجا كه يكي از شيوه هاي بررسي هويّت جامعه، توجّه به عناصر فضايي و ارتباطي شهري آن مي‌باشد اين مقاله با هدف بررسي جايگاه معماري مساجد در هويّت‌بخشي به فضايِ شهري، ارائه شده است. از اهداف اين پژوهش مي توان به احياء مجدد فضايِ شهري و ويژگي هاي زيبايي‌شناختي آن، دميدن روح جديد در عرصه‌هاي مختلف اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و كالبدي، تغيير در سطح فرهنگ ، حفظ و ارتقاء ارزش‌هاي كهن، خلق فضاي شهري معاصر با الگو از عناصر سنّتي و تحكيم حس تعلق به مكان نام برد.روش بررسي: روش تحقيق از نظر هدف، كاربردي و با استفاده از روش توصيفي-تحليلي انجام شده است. در بخش گردآوري داده‌ها، از روش كيفي استفاده گرديد. استخراج و بررسي عناصر هويت ساز در معماري مساجد در قالب نمودار مفهومي و به شيوه‌ي كتابخانه‌اي و اسنادي صورت پذيرفته است.يافته‌ها و نتيجه‌گيري: يافته‌هاي اين تحقيق نشان مي‌دهند كه توجه به كالبد، جانمايي، و نحوۀ چيدمان فضاها و ساير عناصرِ شهري در كنار مباحث فرهنگي و معنوي كه از وظايف طراحان شهري است از جمله مواردي است كه موجب ارتقاء هويت مسجدها در فضاي شهري مي‌شود.