تعيين مقدار مناسب آب آبياري براي گندم، جو، سيب‌زميني و چغندرقند در استان چهارمحال و بختياري با استفاده از مدل‌ AquaCrop و مفهوم آب مجازي

مفهوم آب مجازي به‌عنوان ميزان آب مصرف شده براي توليد هر كيلوگرم از محصولات كشاورزي، يكي از راهكارهاي كاهش فشار به منابع آب است. بر اين اساس لازم است توليد محصولات كشاورزي در تعادل با مقدار مصرف آب و با سياست كاهش مصرف آب باشد. از اين رو، در پژوهش حاضر به‌بررسي سناريوهاي مختلف آبياري در توليد چهار محصول استراتژيك استان چهار محال و بختياري (گندم، جو، سيب‌زميني و چغندرقند) براساس مفهوم آب مجازي پرداخته‌شد. بدين منظور ابتدا با استفاده از سند بهره‌وري آب اين استان، مقدار آب مجازي در شرايط فعلي و آينده (1405 و 1410) تعيين شد. در ادامه با استفاده از مدل واسنجي‌شده آكواكراپ به‌شبيه‌سازي عملكرد گياهان تحت بررسي براساس مقادير مختلف آب آبياري پرداخته‌شد. نتايج نشان داد كه مقدار آب آبياري بهينه، كه از مدل آكواكراپ تعيين شد، براي توليد گندم، جو، سيب‌زميني و چغندرقند به‌ترتيب 3420، 1530، 4300 و 5020 مترمكعب در هكتار بود. اين مقادير نسبت به‌شرايط فعلي آبياري در اين استان به‌ترتيب 39، 70، 57 و 90 درصد كاهش داشت. ميزان آب مجازي مصرف شده در مقادير آب آبياري پيشنهاد شده به‌ترتيب 0/19، 0/03، 0/6 و 0/12 ميليون متر مكعب است. ميزان آب مجازي در مقدار پيشنهادي براي توليد اين محصولات به‌ترتيب 28، 61، 33 و 12 درصد كاهش نشان داد. با انتخاب اين مقادير، به‌ترتيب حدود 7، 12، 5 و 10 درصد از فشار وارد شده به‌منابع آب اين استان كاسته مي‌شود. بنابراين پيشنهاد مي‌شود كه مقادير آب آبياري به‌دست آمده براي زراعت گندم، جو، سيب‌زميني و چغندرقند در مزارع اين استان به‌كار گرفته شود.