بررسي پاسخ‌هاي فيزيولوژيك ارقام كلزا به محلول‌پاشي عناصر ريزمغذي روي و آهن در رژيم‌هاي مختلف رطوبتي

كلزا (Brassica napus L.) داراي 40 تا 46 درصد روغن و غني از اسيدهاي چرب غير اشباع مي‌باشد و ارزش غذايي بالايي دارد. تنش‌هاي غير زنده از قبيل تنش خشكي سبب كاهش عملكرد كمي و كيفي بسياري از گياهان زراعي در كشورهاي در حال توسعه مي‌شود. به‌منظور ارزيابي اثر كاربرد برگي عناصر ريزمغذي روي و آهن بر رشد و عملكرد كلزا تحت شرايط كم‌آبياري، اين آزمايش در سال زراعي 1399 1389 در دو منطقه قزوين و كرج به صورت فاكتوريل اسپليت پلات در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار اجرا شد. تيمارهاي آزمايشي شامل سه سطح آبياري: 1 آبياري كامل، 2 قطع آبياري از مرحله گل‌دهي و 3 قطع آبياري از مرحله خورجين‌دهي و چهار سطح عناصر ريزمغذي: 1 صفر (به‌عنوان شاهد)، 2 كاربرد برگي روي، 3 كاربرد برگي آهن و 4 كاربرد برگي روي + آهن، به‌صورت فاكتوريل 4 × 3 به عنوان كرت‌هاي اصلي و دو رقم كلزا: 1 آرجي‌اس300 و 2 ساري‌گل به‌عنوان كرت‌هاي فرعي بودند. نتايج نشان داد كه عملكرد دانه، محتواي رطوبت نسبي برگ و اسيدهاي چرب لينولئيك، پالميتيك و استئاريك به‌ترتيب در واكنش به تنش خشكي ناشي از قطع آبياري از مرحله گل‌دهي و كمبود عناصر ريزمغذي، كاهش يافت و محلوپاشي برگي روي + آهن صفات اشاره شده در بالا را به‌ترتيب، 136.13، 8.2، 7.72، 12.87 و 22.55 درصد افزايش داد. صفات مقاومت روزنه‌اي، دماي سايه‌انداز، پرولين، كربروهيدرات محلول و اسيدهاي چرب اولئيك، لينولنيك و اروسيك تحت شرايط قطع آبياري از مرحله گل‌دهي در مقايسه با آبياري كامل افزايش پيدا كرد. نتايج نشان داد كه كاربرد تلفيقي روي و آهن به‌صورت محلول‌پاشي از طريق كاهش مقاومت روزنه‌‌اي، افزايش هدايت روزنه‌اي و محتواي نسبي آب برگ سبب افزايش عملكرد دانه كلزا تحت شرايط تنش خشكي گرديد.