اثرات سامانه‌هاي آبياري و سناريوهاي نيازآبشويي بر بهره‌وري آب در توليد لوبيا در دشت اهر (استان آذربايجان‌شرقي)

ارتقاء بهره‌وري آب در توليد محصولات كشاورزي يكي از برنامه‌هاي اساسي براي تامين امنيت غذايي در كشور است. همچنين با توجه به اهمّيت و وسعت كشت لوبيا در دشت اهر (استان آذربايجان‌شرقي) و ضرورت ارتقاء بهره‌وري آب در توليد اين محصول به‌ويژه در شرايط شوري آب و خاك، اين پژوهش با هدف بررسي اثرات سامانه‌هاي آبياري و سناريوهاي نيازآبشويي بر بهره‌وري آب در توليد لوبيا در اين دشت انجام گرديد. عملكرد محصول و حجم آب آبياري با دو سامانه آبياري باراني و سطحي در مزارع متعدد تحت مديريت كشاورزان، به طور مستقيم اندازه‌گيري گرديد. پنج سناريوي نياز آبشويي شامل صفر، 5، 10، 15 و 20 درصد نياز خالص آب آبياري با دو سامانه آبياري در نظر گرفته شد. نتايج نشان داد كاربرد سامانه‌هاي آبياري موجب تفاوت در عملكرد و حجم آب مصرفي گرديد. ميانگين عملكرد لوبيا با كاربرد سامانه آبياري باراني395± 1189 (به دليل احتمالي كم‌آبياري) با سامانه سطحي180± 2396 كيلوگرم در هكتار بود. كاربرد سامانه آبياري باراني و سطحي به ترتيب 747± 4717 و 1276± 7297 مترمكعب در هكتار مصرف آب داشته است. ميانگين بهره‌وري آب در توليد محصول 0.29 كيلوگرم بر مترمكعب بود. نتايج خوشه‌بندي نشان داد بهره‌وري (0.47 كيلوگرم بر مترمكعب) حاصل از اعمال سناريوهاي نيازآبشويي صفر و 5 درصد در يك گروه، بهره‌وري (0.35 كيلوگرم بر مترمكعب) سناريوهاي 10 و 15 درصد در گروه دوم و بهره‌وري(0.22 كيلوگرم بر مترمكعب) سناريوي20 درصد در گروه سوم قرار داشت. علاوه براين يافته‌ها، پيشنهاداتي براي ادامه پژوهشهاي كاربردي ارائه گرديده است.