نقش بنيان‌هاي اخلاقي در پيش‌بيني صداقت علمي با ميانجيگري جهت‌گيري ديني

مقدمه: صداقت علمي يكي از مباحث مهم در حوزه آموزش است. امروزه اغلب مؤسسات علمي و حتي مجلات مختلف علمي و پژوهشي به دنبال راهي براي جلوگيري از تقلب، سرقت و جعل علمي هستند و سياست‌هايي در اين حوزه به كار گرفته‌اند. شناخت مؤلفه‌هاي اثرگذار بر وجود صداقت علمي گامي مهم درجهت يافتن راهي بهتر براي تقويت آن است. مؤلفه‌هاي ديني و اخلاقي از مهم‌ترين متغيرها در حوزه صداقت تحصيلي هستند كه در اين پژوهش به عنوان متغيرهاي اثرگذار بر صداقت علمي انتخاب شده‌اند. مواد و روش كار: ۵۴۴ نفر از دانشجويان در حال تحصيل در استان تهران (۴۱۳ زن و ۱۳۱ مرد) به روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شده در اين پژوهش مشاركت كردند و به سوالات سه پرسشنامه بنيان‌هاي اخلاقي (MFQ)، جهت‌گيري ديني چرخشي (CROI) و تقلب علمي پاسخ دادند. به منظور دستيابي به نمره صداقت علمي، نمرات حاصل از تقلب علمي معكوس شدند. داده‌ها به كمك نرم‌افزارهاي SPSS ۲۶ و AMOS ۲۴، با روش مدلسازي معادلات ساختاري تحليل شدند و برازش نهايي مدل مفروض بررسي شد. يافته‌ها: ميانگين سني شركت‌كنندگان پژوهش ۹۶/۲۳ و انحراف استاندارد آن ۴۳/۶ به دست آمد. ميانگين سني شركت‌كنندگان پژوهش  و انحراف استاندارد آن ۶/۴۳ به دست آمد. يافته‌هاي اوليه پژوهش حاكي از آن بودند كه بين صداقت علمي با جهت‌گيري ديني و نمره كل بنيان‌هاي اخلاقي همبستگي معنادار در سطح ۰/۰۱ وجود دارد. همچنين نتايج حاصل از بوت استراپ نشان داد كه مسير اثر بنيان‌هاي اخلاقي به صداقت علمي مثبت و معنادار و مسير اثر بنيان‌هاي اخلاقي به صداقت علمي با ميانجي‌گري جهت‌گيري ديني غيرمعنادار است. همچنين مدل مفروض از برازش خوبي برخوردار بود. نتيجه‌گيري: جهت‌گيري ديني، رابطه بين بنيان‌هاي اخلاقي و صداقت علمي را به طور كامل ميانجي‌گري مي‌كند. به طور كلي مي‌توان گفت با افزايش نمرات در بنيان‌هاي اخلاقي، جهت‌گيري ديني تحت تاثير قرار گرفته و صداقت علمي را افزايش مي‌دهد.