تحليل محتواي كتاب ‌هاي درسي رياضي دوره اول متوسطه ايران بر اساس تعابير مختلف احتمال

هدف از انجام مطالعه حاضر، تحليل محتواي بخش احتمال در كتاب‌هاي درسي رياضي دوره اول متوسطه ايران بر اساس تعابير كلاسيك، فراواني‌گرا و ذهني از احتمال است. اين پژوهش، از نظر هدف، كاربردي و از نظر نحوه گردآوري داده‌ها توصيفي محسوب مي‌شود. رويكرد پژوهش، كمّي است و با روش تحليل محتوايِ مقوله‌اي انجام شده است. جامعه آماري، كتاب‌هاي درسي رياضي پايه‌هاي هفتم، هشتم و نهم چاپ 1400 و نمونه، به صورت هدفمند، بخش احتمال اين كتاب‌ها انتخاب شده است. ابزار پژوهش، فرم تحليل محتواي محقق ­ساخته بر اساس تعابير سه‌گانه احتمال است. روايي محتوايي و صوري ابزار پژوهش توسط تني چند از اعضاي هيئت علمي دانشگاه‌هاي كشور در رشته‌هاي آموزش رياضي، آمار و برنامه‌ريزي درسي و مؤلفين كتب درسي رياضي مورد تأييد قرار گرفت. جهت اطمينان از پايايي روش كدگذاري، درصد توافق بين كدگذاران محاسبه شد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه 76 درصد از تكاليف موجود در بخش احتمالِ كتب درسي رياضي دوره اول متوسطه بر حسب تعبير كلاسيك طراحي شده‌ است و دو تعبير ديگر فقط 24 درصد از تكاليف را در بر مي‌گيرد. از اين 24 درصد، فقط 5 درصد به تعبير فراواني‌گرا مرتبط است و اين ميزان براي تعبير فراواني‌گرا، به عنوان مكمل تعبير كلاسيك كافي به نظر نمي‌رسد. بررسي هاي تكميلي نشان داد كه در سه كتاب مزبور، فقط يك تكليف با هدف برقراري ارتباط بين تعابير احتمال طراحي شده است.