تعيين تجزيه‌پذيري شكمبه‌اي ضايعات طبق آفتابگردان و تأثير سطوح مختلف آن بر قابليت هضم، فراسنجه‌هاي خوني و فعاليت جويدن بره‌هاي پرواري افشاري

مقدمه و هدف: آفتابگردان يك محصول روغني است اما خود گياه و ضايعات آن به‎عنوان علوفه دام استفاده مي‎شود. اين پژوهش جهت بررسي جايگزيني ضايعات طبق آفتابگردان با كاه گندم انجام شد.مواد و روش‌ها: اين پژوهش در قالب دو آزمايش صورت گرفت. در آزمايش اول جهت تعيين تجزيه‎پذيري ماده خشك و الياف نامحلول در شوينده خنثي از سه رأس قوچ نژاد دالاق، داراي فيستولاي شكمبه‎اي استفاده شد. در آزمايش دوم تعداد 8 رأس بره‎ي نر نژاد افشاري با متوسط وزن زنده 4/5±30 كيلوگرم در قالب طرح چرخشي، با تيمارهاي صفر، 7، 14 و 21 درصد در جيره مورد آزمايش قرار گرفتند. دراين پژوهش خوراك مصرفي، قابليت هضم، فراسنجه هاي خوني، و فعاليت جويدن اندازه‎گيري شد.يافته‌ها: نتايج نشان دادكه درصد تجزيه‎پذيري ماده خشك و الياف نامحلول در شوينده خنثي در زمان صفر به‌ ترتيب  20/41 و 25/59 درصد و 96 ساعت بعد به بالاترين ميزان برابر با 73/47 و 46/40 درصد رسيد. در اين پژوهش مصرف ماده خشك، تحت تأثير تيمارهاي آزمايشي قرار گرفت (0/003=p). جايگزيني طبق آفتابگردان تا حدودي سبب افزايش قابليت هضم ماده خشك، ماده آلي و الياف نامحلول در شوينده خنثي شد ولي معني‎دار نبود. تيمارهاي حاوي طبق آفتابگردان سبب بهبود ضريب تبديل خوراك شد ولي تفاوت معني‎دار نبود. بره‎هايي كه ضايعات طبق آفتابگردان استفاده كرده بودند نسبت به تيمار شاهد، افزايش وزن بيشتري داشتند. هيچ يك از تيمارهاي حاوي ضايعات طبق آفتابگردان، تأثير معني‎داري بر فراسنجه‎هاي خوني بره‌ها نداشتند. فعاليت خوردن، نشخوار و فعاليت كل جويدن تحت تأثير تيمارهاي آزمايشي قرار گرفت (0/01=p). بيشترين فعاليت نشخوار به ازاي هر كيلوگرم الياف نامحلول در شوينده خنثي، مربوط به تيمار شاهد بود. نتيجه‌گيري: به‎طور كلي باتوجه به افزايش وزن روزانه بيشتر تا سطوح 21 درصد در جيره، مي‎توان ضايعات طبق آفتابگردان را جايگزين كاه گندم نمود.