مطالعه اثر زئوليت، اسيد اُرگانيك و نانو ذرات نقره پوشش داده شده بر زئوليت بر بيان ژن‎‌هاي آپوپتوزيس BAX و Bcl2 در كبد جوجه‌هاي گوشتي

مقدمه و هدف: نانو ذرات نقره يكي از دستاوردهاي جديد در فناوري نانو است كه به‎علت فعاليت ضدميكروبي در زمينه‌هايي مانند پزشكي، دامپزشكي، كشاورزي و داروسازي كاربرد دارد. نانوذرات نقره مي‌تواند با ماكرومولكول‌هاي زيستي وارد واكنش شده و با اختلال هموستاز داخل سلولي سبب القاي فرآيند آپوپتوز شود. تنظيم آپوپتوز بسيار پيچيده بوده و پروتئين‌هاي مختلف در آن دخيل هستند. پروتئين Bcl2 كه شامل پروتئين مهاركننده است از تنظيم‌كننده اساسي اين فرآيند به‎شمار مي رود و همچنين پروتئين پيش‎برنده  BAXدر پيشرفت فرآيند آپوپتوزي نقش دارد. لذا اين پژوهش با هدف مطالعه اثر زئوليت، اسيد ارگانيك و نانو ذرات ‌نقره پوشش داده شده بر زئوليت بر بيان ژن‌هاي آپوپتوز BAX و Bcl2 در جوجه‌هاي گوشتي انجام شد. مواد و روش‌ ها: اين آزمايش با استفاده از 450 قطعه جوجه گوشتي يك ‌روزه سويه كاب 500 در پنج تيمار و شش تكرار  با 15 قطعه جوجه در هر تكرار در قالب طرح كاملاً تصادفي، انجام شد. تيمارهاي آزمايشي شامل: 1) تيمار شاهد (C)، 2) تيمار شاهد مكمل شده با 1 درصد زئوليت (Z)، 3) تيمار شاهد مكمل شده با 1 درصد زئوليت پوشش داده شده با 0/5 درصد نانو نقره (NS)، 4) تيمار شاهد مكمل شده با 0/15 درصد اسيد اُرگانيك (NOA) و 5) تيمار شاهد مكمل شده با 1 درصد زئوليت پوشش داده شده با 0/5 درصد نانو نقره و 0/15 درصد اسيد اُرگانيك (NSOA) بودند. جهت بررسي سطوح بيان نسبي ژن‌هاي Bcl2 و BAX در روزهاي 21 و 42 دوره پرورش نمونه‎‌برداري از كبد صورت گرفت. يافته‎ها: نتايج حاصل از اين آزمايش نشان داد كه بيان ژن Bcl2 در جوجه‌هاي گوشتي دريافت كننده تيمار زئوليت در روز 21 دوره پرورش و تيمار نانو ذرات نقره پوشش داده شده بر زئوليت در روز 42 دوره پرورش در مقايسه با ميزان بيان اين ژن در تيمار شاهد به‎‌صورت معني‌داري در بافت كبد افزايش يافت (0/05 p). هم‎چنين بيان ژن BAX بافت‌ كبد در تيمار NS و تيمار نانو ذرات نقره پوشش داده شده بر زئوليت مكمل شده با اسيد اُرگانيك (NSOA) در روز 42 دوره پرورش در مقايسه با تيمار شاهد به‎‌طور معني‌داري افزايش يافت (0/05 p). نتيجه‎گيري: به‌‎طور كلي نتايج اين آزمايش نشان مي‌دهد كه اثر افزايشي بر بيان ژن‎هاي Bcl2 و BAX توسط تيمارهاي زئوليت و NS و NSOA احتمالاً مي‎تواند در تنظيم فرايند آپوپتوز در طي شرايط تنش‎هاي اكسايشي نقش داشته باشند. اين در حالي است كه اين اثر در تيمار اسيد ارگانيك مشاهده نشد.