نقش انجمن ايالتي آذربايجان و روزنامه انجمن تبريز در ادبيّات عصر مشروطه

آثار ادبي دوره مشروطه - اعم از نظم و نثر - نقش خطيري در فرازوفرود نهضت مشروطيت ايفا كرده است. اين آثار هم بر نهضت مشروطيت تأثير داشت و هم از آن متأثر شد. آثار ادبي پديد آمده در تبريز در راستاي اقدامات انجمن ايالتي آذربايجان و باانگيزه ي تقويت روحيه اصلاح‌خواهي مردم، براي نخستين بار موضوعات و مضاميني را مطرح ساخت كه به شكست پندارهاي كهنه و تجلّي انديشه‌هاي نو در حيطه علم و فرهنگ انجاميد و زمينه ي پذيرش نوانديشي و بيداري را فراهم آورد. اين مقاله با روش توصيفي ـ تحليلي و با استفاده از مجموعه ي كامل شماره‌هاي «روزنامه انجمن تبريز» و مجموعه «اسناد شخصي اميرحسين نيك‌پور» كوشيده است نقش آثار ادبي عصر مشروطه در تبريز و جايگاه آن در تقابل سرنوشت‌ساز انديشه‌هاي كهنه و نو را كه درنهايت به تداوم سنّت‌هاي پيشامشروطه و شكست نوآوري‌ها انجاميد، بكاود.