اثر سيستم هاي مختلف خاك‏ورزي بر صفات مرتبط با عمكرد و كيفيت دانه ارقام نخود پاييزه (Cicer arietinum L)

اهداف: اين مطالعه به منظور بررسي اثر روش‏هاي مختلف خاكورزي شامل حفاظتي و مرسوم بر صفات مرتبط با عملكرد و كيفيت دانه چند رقم نخود پاييزه اجرا گرديد.مواد و روش‌ها: آزمايش بصورت اسپليت‏پلات بر پايه طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در چهار تكرار در سال زراعي 1400 - 1399 اجرا شد. روش‏هاي خاك‏ورزي شامل خاك‌ورزي مرسوم، خاك‌ورزي كاهشي و بدون خاك‏ورزي به عنوان فاكتور اصلي و ارقام نخود (عادل، آرمان، هاشم، منصور، آزاد، آزكان، آكسو و گوكسو) به عنوان فاكتور فرعي لحاظ شدند. يافته‌ها: در بين صفات مورد بررسي تنها وزن صددانه به طور معني‌داري تحت تاثير سيستم‌هاي خاك‌ورزي و اثر متقابل خاك‌ورزي و رقم قرار گرفت. بالاترين وزن صددانه (42 گرم) در رقم آكسو تحت سيستم بدون خاك‌ورزي به دست آمد، در صورتي كه كمترين مقدار اين صفت در هر سه سيستم خاك‌ورزي در ارقام آرمان و هاشم ثبت شد. با وجود اين، اثر رقم بر صفات وزن صددانه، تعداد غلاف در بوته، شاخص برداشت، شاخص تلاش زادآوري و درصد پروتئين دانه معني‌دار بود. بالاترين شاخص برداشت (47 درصد) در رقم عادل و بيشترين ميزان پروتئين دانه (19 درصد) در رقم منصور مشاهده شد.نتيجه‌گيري: به طور كلي، يافته هاي اين پژوهش نشان داد، عملكرد نخود و صفات مرتبط با آن (به استثناي وزن صددانه) و نيز كيفيت دانه به طور معني‌داري تحت تاثير روش‌هاي خاك‌ورزي قرار نگرفتند. بين ارقام مورد بررسي نيز از نظر عملكرد دانه تفاوت معني‌داري ديده نشد، اگرچه اختلاف بين آن‌ها از نظر برخي از صفات مرتبط با عملكرد و نيز درصد پروتئين دانه معني‌دار بود.