تحليل بار بيماري سردرد تنشي در ايران و مقايسه با كشورهاي منطقه مديترانه شرقي و شمال افريقا از سال 1990 تا 2019

زمينه و هدف: سردرد تنشي (Tension-type headache) يك اختلال سردرد اوليه شايع مي باشد كه با دردي مبهم، غير ضربان دار، منتشر، نوار مانند و با شدت خفيف تا متوسط در سر، جمجمه يا گردن مشخص مي شود. در اين مقاله بار بيماري سردرد تنشني در ايران و مقايسه آن با كشورهاي منطقه مديترانه شرقي و شمال افريقا از سال 1990 تا 2019 مورد تحليل قرار مي گيرد. علاقه مندان مي توانند براي آگاهي بيشتر به مقاله زير مراجعه نمايند. Burden of tension-type headache in the Middle East and North Africa region, 1990-2019 روش و مواد: معيار تشخيصي براي سردرد تنشي مطابق با ICDH-3 مي باشد كه مشتمل بر 5 مورد زير مي باشد: 1) حداقل شامل 10 حمله كه معيارهاي 2 تا 5 را در بر بگيرد. 2) بازه سردرد از 30 دقيقه تا 7 روز 3)حداقل دو مورد از چهار مورد زير را داشته باشد: الف) محل دو طرفه، ب) غير ضربان دار، ج) شدت خفيف تا متوسط، د)عدم تشديد با فعاليتهاي فيزيكي معمول از جمله پياده رفتن و بالا رفتن از پله. 4) هر دو مورد زير: الف) بدون تهوع و استفراغ  ب) نبودن بيش از يك فتوفوبيا يا فونوفوبيا.  5) عدم وجود تشخيص هاي ديگر ICHD-3. در پروژه بار جهاني بيماري ها (GBD) Global Burden of Disease، بار بيماري به صورت  سال هاي از دست رفتن عمر به دليل بيماري (DALYs) تخمين زده مي‌شود كه برابر با مجموع سال‌هاي زندگي از دست رفته (YLLs) به علت مرگ‌ومير زودرس و سال‌هاي زندگي با ناتواني (YLDs) Years lived with disability است. از آنجايي كه GBD هيچ مرگ و مير ناشي از اختلالات سردرد را به عنوان علت اصلي تخمين نمي زند، DALY براي سردرد معادل YLD است. يافته ها: در ايران در سال 2019 شيوع سردرد تنشي حدود 25.8 ميليون (95% UI Uncertainty Interval: 28.8 - 22.8) برآورد مي شود. شيوع استاندارد سني آن برابر 29640.4 (32949.4 - 26202.1) در هر 100.000 جمعيت مي باشد كه نسبت به 1990 حدود 9.7% (13.1 تا 6.5%) افزايش يافته است. در ايران در سال 2019 بروز سردرد تنشي حدود 8.4 ميليون (95% UI: 95.0- 74.1) برآورد مي شود. بروز استاندارد سني آن برابر 9837.5 (11030.7- 8687.5) در هر 100.000 جمعيت مي باشد كه نسبت به 1990 حدود 5.3% (7.9 - 1.9 %) افزايش يافته است. در ايران سال در 2019 سال هاي زندگي همراه با ناتواني 70182 (207136-23015) سال بود. استاندارد سني آن برابر 77.6 (236.4 - 24.9) در هر 100.000 جمعيت مي باشد كه نسبت به 1990 حدود 5.2% (15.9- تا 5.7%) افزايش يافته است. نتيجه‌گيري: مطالعه نشان داد كه در سال 2019 در ايران شيوع، بروز و سال هاي استاندارد شده زندگي با ناتواني به علت سردرد تنشي بيشترين نرخ را در بين 21 كشور منطقه مديترانه شرقي و شمال افريقا داشت. همچنين بيشترين افزايش را نسبت به 1990 داشته است.