بررسي ميزان انطباق تفسيرهاي نهج ‌البلاغه با مراحل معناسازي در نظريه آميختگي مفهومي

استعاره مفهومي از مهمترين مفاهيم معناشناختي موجود در كتاب ديني گرانبهايي مانند نهج‌ البلاغه محسوب مي‌شود، اما فهم استعاره نمي‌تواند همه جوانب معناشناختي را آشكار سازد. در برخي فرازها، تحليل استعاره‌هاي مفهومي نمي‌تواند از حد خاصي فراتر رود و محدود شدن به استعاره‌هاي مفهومي باعث پوشيده ماندن بخش عمده‌اي از مفاهيم مي‌شود. در پژوهش حاضر، به بررسي وجود يا عدم انطباق تفسيرهاي موجود از نهج‌البلاغه با مراحل معناسازي و چارچوب‌هاي نظرية آميختگي مفهومي (فوكونيه و ترنر، 2002، 1998) پرداخته مي‌شود. اين پژوهش از نوع توصيفي و روش آن تحليل محتوا است. از حجم حكمت‌هاي نهج‌البلاغه به روش نمونه‌گيري احتمالي طبقه‌بندي‌شده و با تخمين شخصي برآورد حجم نمونه حدود ده درصد به‌عنوان حجم نمونه مورد بررسي قرار گرفته است. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه در حكمت‌هاي مورد بررسي از تمام انواع آميختگي مفهومي استفاده شده است و با بكارگيري سه مرحله تركيب، تكميل‌سازي و گسترش در اين حكمت‌ها مي‌توان به معنايي نوپديد دست يافت كه هدف كلي آن خلق مقياسي در سطح انسان است تا از اين طريق مفاهيم ربوبي براي او قابل درك شوند. در بيشتر نمونه‌هاي ارائه شده استفاده از توانايي خلاق بشري براي بيان مفاهيم انتزاعي از طريق مفاهيم عيني و ملموس در فضاهاي مختلف كاملاً روشن است. در ترجمه‌ها و شرح‌هاي نهج‌البلاغه نيز شكل‌گيري فضاهاي آميخته متفاوت در ذهن مفسران و مترجمان مختلف قابل‌مشاهده است. شايد با بررسي ترجمه‌هاي مختلف بتوان گفت كه گوناگوني بسيار زياد ترجمه‌ها و شرح‌ها نتيجه فضاهاي گوناگوني است كه در ذهن مفسران و مترجمان مختلف ايجاد شده است.