بررسي توانايي مدل ‌RegCM‌ در شبيه ‌سازي گرد و خاك تابستاني خراسان ‌بزرگ

استان خراسان بزرگ واقع در شمال شرق ايران ساختار سطحي متنوعي با دشت‌ها و قله‌هاي متعدد دارد اما به دليل مجاورت با بيابان‌هاي افغانستان و تركمنستان در همه اوقات سال به ‌ويژه تابستان تحت تأثير گرد و خاك قرار مي‌گيرد. هدف از اين مطالعه، شبيه‌سازي گرد و خاك‌هاي تابستاني توسط مدل RegCM است. به اين منظور در طي دوره 2000 تا 2017 سه رويداد گردوخاك شديد و فراگير انتخاب شدند. وجود گردوخاك با تصوير ماهواره تائيد و سپس ساختار همديدي تحليل شد. در انتها نيز نتيجه شبيه‌سازي مدل RegCM4.6 با داده‌هاي مشاهداتي ديد افقي و عمق نوري اپتيكي هواويز AOD ماهواره آكوا مقايسه شد. نتيجه بررسي همديدي نشان مي‌دهد كه در فصل تابستان كم‌فشار حرارتي در جنوب و پرفشار در شمال افغانستان شكل مي‌گيرد كه منجر به توسعه بادهاي شمال و شمال شرقي با سرعت 12 تا 21 متربر ثانيه در مرز شرقي ايران و غرب افغانستان شده و گردوخاك در اين مناطق انتشار مي‌يابد. بررسي برون داد مدل RegCM باديد افقي و AOD حاصل از ماهواره آكوا نشان مي‌دهد كه عمل كرد مدل در خراسان جنوبي بهتر از خراسان رضوي است. بيشترين ضريب همبستگيAOD مدل و ديد افقي در ايستگاه‌هاي مركزي خراسان شامل گناباد، فردوس، نهبندان و قائن به ترتيب با 0.82-، 0.77- و 0.44- در 1 جولاي 2014 به دست آمد. مدل RegCM در گردوخاك‌هاي شديد با كاهش ديد افقي به كمتر از 1000 متر، تداوم و گسترش افقي زياد نتيجه بهتري از شبيه‌سازي گرد و خاك به دست مي‌دهد. به‌طوركلي مدل RegCM ازنظر مقدار AOD را كمتر از الگوريتم ماهواره آكوا برآورد مي‌نمايد.