تحليل تأثير عناصر فرم شهري بر رفتار سفر در جهت توسعه شهر كم‌ كربن (مطالعه موردي: كلان شهر تبريز)

ادبيات گسترده‌اي وجود دارد كه بيانگر وجود ارتباط قوي بين فرم شهري با انتشار كربن در بخش حمل و نقل مي‌باشد؛ اين امر از طريق تأثير مؤلفه هاي فرم شهر بر رفتار سفر شهروندان صورت مي گيرد. در نظريه توسعه شهري كم كربن، كاهش توليد سفرهاي سواره محور از طريق تغييرات در عناصر فرم شهري مدنظر مي باشد. اين مقاله به بررسي تأثيرات مژلفه هاي فرم شهري بر روي رفتار سفر كلانشهر تبريز پرداخته است. فرم شهري تك هسته اي تبريز باعث استفاده حداكثري از اتومبيل شخصي براي انجام سفرهاي شهري شده كه نتيجه آن افزايش كربن در هواي شهري تبريز مي باشد. بنابراين تأثير عناصر فرم شهري در رفتار سفر خودرومحور، به عنوان اساسي ترين ركن مطالعات شهر كم كربن در شهر تبريز انتخاب شده است. نتايج حاصل از به كارگيري روش موران نشان مي دهد كه معيارهاي به كار رفته عمدتاً حالت خوشه اي داشته و بر اين اساس داراي خودهمبستگي مكاني مي باشند و استفاده از روش هاي رگرسيون وابسته به مكان همچون رگرسيون وزني جغرافيايي بسيار مفيد مي باشد. نتايج حاصل از روش نشان مي دهد، دسترسي به ايستگاه هاي مترو در كلانشهر تبريز با ضريب اهميت 0.40 داراي كمترين ارتباط با رفتار سفرهاي شهري بوده و دو عامل تركيب كاربري هاي شهري و دسترسي به مركز تجاري با ضريب اهميت 0.54 بيشترين اهميت در رفتار سفر شهري مي باشند. براين اساس مي توان چنين نتيجه گرفت كه مؤلفه هاي فرم شهري داراي اهميت زيادي در رفتار سفر شهري مي باشند و بايد در جهت شكل گيري شهر كم كربن بيشتر مورد توجه مديران و برنامه ريزان شهري قرار گيرد.