بررسي تطبيقي اصل تعداد محدود در حقوق مالكيت فكري

در مالكيت بر اموال فيزيكي علاقه‌هاي حقوقي كه اشخاص مي‌توانند نسبت به اموال داشته باشند و نيز روش‌هاي انتقال آن، تعداد محدود و قالب‌هاي مشخصي دارد. اين موضوع كه از آن با عنوان اصل تعداد محدود (Numerus clausus principle) ياد مي‌شود در هر دو نظام حقوقي نوشته و كامن‌لا پذيرفته‌شده است. در حقوق ايران نيز بدون اينكه اصلي تحت اين عنوان تصريح شده باشد، ماهيت آن مورد پذيرش قرار گرفته است. با توجه به اينكه در دهه‌ها‌ي اخير مالكيت‌گرايي در حقوق مالكيت فكري تحولي چشمگير داشته، پرسش اصلي پژوهش حاضر اين است كه آيا در اين حوزه نيز مانند مالكيت بر اموال فيزيكي، اصل تعداد محدود اعمال مي‌شود يا خير؟ به‌منظور پاسخ به اين پرسش، اصل تعداد محدود و مباني توجيهي آن، ضرورت و نحوۀ اعمال آن در حوزۀ حقوق مالكيت فكري با روشي توصيفي- تحليلي بر اساس مطالعات كتابخانه‌اي بررسي گرديد و اين نتيجه به‌دست آمد كه اصل يادشده به‌طور يكنواخت در حوزۀ حقوق مالكيت فكري اعمال نمي‌شود و استانداردسازي علاقه‌هاي حقوق مالكيت فكري تا نقطه‌اي مفيد خواهد بود كه بين هزينه‌هاي ناشي از محدود كردن مالكان اموال فكري در ايجاد علاقه‌هاي مالكيتي جديد و منافع ناشي از اعمال اصل تعداد محدود تعادل برقرار باشد.