نقش و كاركرد صدف و مهره‌هاي صدف در معبد سرخ‌دم لري

صدف‌ها به‌عنوان پوسته طبيعي برخي نرم‌تنان همواره موردتوجه انسان بوده است. برخي ازاين‌گونه‌هاي جانوري از ابتداي تكامل فرهنگي انسان بخشي از رژيم غذايي وي را تشكيل داده‌اند، درحالي‌كه برخي ديگر به‌عنوان ظروف طبيعي و يا به‌عنوان زيورآلات كاربرد داشته‌اند، زيبايي و درخشندگي خاص صدف‌ها موجب شده تا برخي از انواع آنها در طول هزاران سال ماهيتي جادويي و آئيني در ميان مردم پيدا كنند، مشخصه اين گروه از صدف‌ها بر مبناي تحليل مكاني آنها كه اغلب در بافتارهاي آئيني و مذهبي مانند نيايشگاه‌ها به‌عنوان نذري و هديه ويژه و يا هداياي گور همراه متوفي قرار داده‌شده‌اند روشن مي‌گردد. در حالي ‌كه در برخي فرهنگ‌هاي شرق دور در مواردي به‌عنوان پول در دادوستد روزمره مورداستفاده قرارگرفته‌اند. محوطه سرخ‌دم لري يكي از محوطه‌هاي كليدي هزارۀ دوم ق. م در منطقه پشت كوه (لرستان) در غرب ايران است كه نخستين بار توسط اريخ اشميت در سال 1938 م كاوش شد و وي آن را به‌عنوان يك نيايشگاه معرفي كرده است. بسياري از اشيايي كه از اين محوطه به‌دست‌آمده اشياء نذري است؛ كه نيايشگران به خداي اين معبد تقديم كرده‌اند. از ميان اين اشياء حداقل 532 قطعه صدف دريايي يافت شده است كه منشأ اين صدف‌ها برحسب گونه‌شناسي زيستي آن‌ها از خليج‌فارس تا درياي عمان تعيين‌شده است. فراواني صدف‌هايي مانند گونه كوژك يا سپيد مهره (Cowrie) نشان‌دهنده اين امر است كه اين معبد مربوط به يك الهه زن مؤنث بوده است چراكه در اغلب بافتارهاي باستان‌شناسي همواره اين نوع صدف صرفاً در گورهاي زنان و كودكان يافت شده است كه وجود يك كتيبه به خط ميخي و زبان بابلي بر روي يك قطعه صدف نشان داد اين نيايشگاه به الههً «نين ئيل» تعلق داشته است. همچنين عدم وجود هرگونه ابزار و ادوات جنگي در اين سازه بزرگ تعلق آن به يك مكان مقدس نيايشگاهي را مجدداً تاييد مي‌كند. در معبد سرخ‌دم لري بسياري از اشياء و صدف‌هاي مورد مطالعه در اين پژوهش تنها در ميان شكاف ديوارها و لابه‌لاي سنگ‌هاي درون فضا قرار داده ‌شده‌اند كه خود اقتباسي از اهداء نذورات به معابد در سنت‌هاي بابلي و سومري در بين‌النهرين است.