مقايسه اثربخشي درمان مبتني بر پذيرش و تعهد با معنادرماني بر كيفيت زندگي و عملكرد جنسي بيماران مبتلا به سرطان پستان با پيگيري سه ماهه: يك مطالعه راهنما

زمينه و هدف: سرطان پستان از شايع‌ترين انواع سرطان در زنان ايراني مي‌باشد. هدف اين مطالعه مقايسه اثربخشي درمان پذيرش و تعهد با معنادرماني بر كيفيت زندگي و عملكرد جنسي زنان مبتلا به سرطان پستان مي‌باشد. روش و مواد: پژوهش حاضر از نوع شبه‌ آزمايشي و طرح مطالعه از نوع پيش آزمون–پس آزمون با گروه شاهد بود. جامعه‌ آماري شامل تمامي مراجعين بيمار مبتلا به سرطان پستان بيمارستان امام رضا (ع) شهر كرمانشاه در سال 1399 بودند كه از طريق نمونه گيري هدفمند 30 نفر از بيماران به صورت تصادفي انتخاب شدند و در سه گروه درمان پذيرش و تعهد، معنادرماني و گروه شاهد قرار گرفتند. مداخله پذيرش و تعهد و مداخله معنادرماني هر كدام هشت جلسه هفتگي بودند كه به صورت گروهي براي گروه هاي آزمايش اجرا شد. براي ارزيابي متغيرهاي پژوهش از پرسشنامه‌هاي اطلاعات جمعيت شناختي، پرسشنامه استاندارد كيفيت و پرسشنامه عملكرد جنسي زنان استفاده شد. تجزيه و تحليل داده ها با استفاده از روش هاي تحليل واريانس و آزمون تعقيبي با كمك نرم افزار SPSS-21 انجام شد. يافته ها: ميانگين (انحراف معيار) حيطه عملكردي كيفيت زندگي در گروه درماني پذيرش و تعهد از (3.3) 34.6 در پيش آزمون به (2.2) 74.1 در پس آزمون افزايش يافت و در مرحله پيگيري (3) 72.4 كاهش اندكي داشت (0.024 P). در گروه معنادرماني ميانگين (انحراف معيار) حيطه عملكردي كيفيت زندگي از (2.4) 33.8 در پيش آزمون به (3.3) 41.2 در پس آزمون افزايش يافت و در مرحله پيگيري نيز (2.1) 39.3 كاهش اندكي داشت (0.024 P). در گروه درماني پذيرش و تعهد ميانگين (انحراف معيار) حيطه علائم كيفيت زندگي از (3.3) 69.1 در پيش آزمون به (2.8) 28.4 در پس آزمون كاهش يافت و در مرحله پيگيري نيز (2.2) 31.1 افزايش اندكي داشت (0.013 P). در گروه معنادرماني ميانگين (انحراف معيار) حيطه علائم كيفيت زندگي از (2.2) 63.2 در پيش آزمون به (2.7) 57.4 در پس آزمون كاهش يافت و در مرحله پيگيري نيز (1.9) 59.4 افزايش اندكي داشت (0.013 P). در گروه درماني پذيرش و تعهد ميانگين (انحراف معيار) عملكرد جنسي از (5.9) 13.8 در پيش آزمون به (4.8) 23.7 در پس آزمون افزايش يافت و در مرحله پيگيري نيز (3.9) 22.6 كاهش اندكي داشت (0.019 P). در گروه معنادرماني ميانگين (انحراف معيار) عملكرد جنسي از (4.2) 12.7 در پيش آزمون به (4) 19.4 در پس آزمون افزايش يافت و در مرحله پيگيري نيز (3.3) 18.4 كاهش اندكي داشت (0.013 P). نمرات گروه گواه در سه مرحله تفاوت معني داري نداشت. همچنين درمان پذيرش و تعهد نسبت به معنادرماني بر افزايش حيطه عملكردي كيفيت زندگي (0.024 P)، كاهش حيطه علائم زندگي كيفيت زندگي (0.039 P) و بهبود عملكرد جنسي (0.019 P) مؤثرتر بود. نتيجه‌گيري: مطالعه نشان داد هر دو درمان مبتني بر پذيرش و تعهد و معنادرماني منجر به بهبود كيفيت زندگي و عملكرد جنسي در بيماران مبتلا به سرطان پستان شدند. درمان پذيرش و تعهد نسبت به معنادرماني تأثير بيشتري در بهبود كيفيت زندگي و عملكرد جنسي داشت.