بررسي ميزان آب برداشتي از منابع سطحي و مصرف مفيد آب در بخش كشاورزي استان خوزستان

اين مطالعه با هدف ارزيابي الگوي كشت رايج استان خوزستان در سال آبي نرمال (سال زراعي 99-1398) از ديدگاه مديريت برداشت آب از منابع سطحي صورت گرفت. براي اين منظور تبخيرتعرق واقعي محصولات از نسبت عملكرد موجود محصولات مختلف (طبق آمارنامه كشاورزي سال 99-1398) به عملكرد پتانسيل (بيشترين عملكرد طبق آمارنامه‌هاي كشاورزي)، و با به‌كارگيري سامانه برخط نياز آبي كشور براساس اطلاعات هواشناسي 10 ساله محاسبه شد. نتايج نشان داد كه كل برداشت آب از منابع سطحي براي سطح زيركشت سال زراعي 99-1398 (به استثناي گلخانه‌ها، دام و طيور و برخي محصولات با سطح اندك)، 18856 ميليون مترمكعب بوده كه مصرف واقعي (نياز خالص آبياري)  آن 4310 ميليون مترمكعب برآورد شد. درصورتي‌كه داده‌هاي سند ملي خشكسالي مبنا قرار گيرد، مجموع مصرف كشاورزي و محيط زيست با درجه اعتماد 80 درصد در حوضه كارون بزرگ  و كرخه به ترتيب 36 و 23/8 درصد كمتر از آورد رودخانه‌ها بود؛ حال آنكه در حوضه جراحي به 72- درصد كاهش يافت كه بيانگر عدم تأمين حداقل نياز محيط‌زيست است. بايد توجه داشت كه آورد رودخانه كرخه نسبت به كارون داراي رفتار نوساني شديدتر بوده كه اين رفتار در تحليل خطي ميانگين آوردها قابل پيش‌بيني نيست و در خشكسالي‌ها كمتر از عدد ياد شده است. از اين رو برنامه‌ريزي پويا در زمينه تغيير الگوي كشت، ارائه انواع بيمه‌هاي خشكسالي، اجراي زيرساخت‌هاي خريد موقت حق‌آبه توسط دولت و ديگر سياست‌هاي حمايتي در حوضه‌هايي مانند كرخه كه رفتار نوساني شديد دارد پيشنهاد مي‌شود.