مطالعۀ گفتمان فريبكاري ميان‌فردي در چارچوب نظري ديويد بولر و جودي بورگون در دانش‌آموزان دختر متوسطه دوم تهران

كنش فريبكاري اجتماعي با خدشه به اعتماد ميان فردي، ارتباطات سالم اجتماعي را در سطوح مختلف تهديد مي‌كند. در اين مقاله با اتخاذ رويكرد كاربردي، عامل فريب در يك فضاي گفتماني از منظر جامعه‌شناسي زبان به‌عنوان يك موضوع بين‌رشته‌اي مورد تحليل قرارداده شد، چرا كه تحليل پديده‌ها از نگاه ميان‌رشته‌‌اي امكان فهم شرايط و ‌حل بهتر مسائل را فراهم‌ مي‌كند. بررسي انجام‌شده در يك بستر اجتماعي در سطح دو ‌دبيرستان دخترانۀ متوسطۀ دوم شهر تهران، از منظر نظريۀ‌ فريبكاري ميان‌فردي بولر‌و بورگون در ‌راستاي نيل به دو‌ هدف اصلي مقاله، يعني يافتن دلايل فريبكاري تحصيلي و نقش عوامل مؤثر در شكل‌گيري گفتمان فريب و يافتن راه‌هاي برون‌رفت آن، انجام شده است.233 نفر از دانش‌آموزان 15 تا 17 سال، كه تجربۀ قرار گرفتن در موقعيت فريب را داشتند، انتخاب شدند. نمونه‌هاي معرف، ويژگي‌هاي مشابهي چون جنس، شغل، مقطع‌تحصيلي و منطقۀ خاص سكونت دارند. ابزار پژوهش، پرسشنامه‌اي 30 سؤالي محقق‌ساخته حول محور فريبكاري تحصيلي است كه توسط سه تن از اساتيد هيئت علمي بر‌اساس مقياس هفت‌درجه‌اي ليكرت و پرسشنامۀ فريبكاري ‌تحصيلي فارنسه و همكاران (2011) ايجاد و اعتبارسنجي شده ‌است. تحليل داده‌ها با‌استفاده از نرم‌افزار آماري SPSS صورت گرفته ‌است. حوزۀ واكاوي مقاله به كلاس‌هاي آن‌لاين، ارائۀ تكاليف و امتحانات توجه‌ دارد. ابزار پژوهش دو مقياس وظيفه‌شناسي‌ـ‌اخلاق تحصيلي و فريبكاري تحصيلي در فضاي مجازي است. تحليل نتايج آزمون بر‌اساس شاخص همبستگي پيرسون نشان‌مي‌دهد كه بين وظيفه‌شناسي و ‌‌اخلاق تحصيلي با فريبكاري‌تحصيلي ارتباط منفي معناداري وجود ‌دارد. با توجه به اين نتيجه به ‌نظر مي‌رسد تلاش‌هاي مداخله‌اي و آموزشي براي افزايش تعهد اخلاقي فراگيران در كاهش رفتارهاي فريبكارانه آن‌ها اثربخش است. اين يافته‌ها اطلاعات ارزشمندي براي دست‌اندركاران آموزشي كه هدفشان كاهش فريبكاري در محيط‌هاي علمي است، فراهم‌مي‌آورد و تلويحات مهمي جهت آموزش اخلاقي فراگيران دربردارد.