رهيافتي براي محدودسازي ويژگي هاي منفي ماكياوليسم و انحصارطلبي حسابرسان

هدف: پژوهش حاضر تلاش مي‌كند در پرتو تئوري انتقادي و با استفاده از روش زمينه بنيان، عوامل مؤثر و زمينه‌ساز انحصارطلبي در حسابرسي و ويژگي‌هاي منفي ماكياوليسم حسابرسان را شناسايي نموده و در راستاي بهبود كيفيت قضاوت‌هاي حسابرسان و محدودسازي هريك از اين ويژگي‌ها، راهبردهايي را ارائه نمايد. روش: با توجه به اينكه ويژگي‌هاي ماكياوليسم و انحصارطلبي در حسابرسي ميل به نخبه‌گرايي دارد، از روش زمينه بنيان و مصاحبه عميق نيمه ساختاريافته براي بيان جنبه‌هاي معلوم و مجهول هريك از پديده‌هاي موردبررسي اين پژوهش استفاده‌شده است. دوره زماني اجراي پژوهش طي سال‌هاي 1400 و 1401 مي‌باشد و جامعه آماري را اساتيد خبره و مجرب دانشگاهي در حوزه حسابرسي، شركاي مؤسسات حسابرسي، كارشناسان رسمي دادگستري و مديران ارشد سازمان حسابرسي تشكيل مي‌دهند. به‌منظور سنجش اعتبار مدل تدوين‌شده در بخش كيفي پژوهش، از رويكرد معادلات ساختاري و از نرم‌افزار PLS استفاده‌شده است. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه عوامل فرهنگي، محيطي و اجتماعي به ترتيب 276/0 و463/0 در انحصارطلبي حسابرسي و ويژگي‌هاي ماكياوليسم حسابرسان مؤثرمي‌باشد. ضعف ساختاري و فني نيز به ترتيب به ميزان 458/0 و 358/0 در انحصارطلبي و ويژگي‌هاي ماكياوليسم مؤثر مي‌باشد. حكمراني سياسي در حسابرسي به ميزان 654/0 و عوامل بازدارنده، قانوني و نظارتي به ميزان 368/0 بر انحصارطلبي در حسابرسي تأثيرگذار است. نتيجه‌گيري: محدودسازي ويژگي‌هاي منفي ماكياوليسمي و انحصارطلبي در حسابرسي، از طريق تقويت دانش و مهارت‌هاي نيروي انساني، اصلاحات ساختاري و فني، بهبود اقتصادي و ارتباطات سياسي، قاطعيت در اجراي قوانين و پايش مستمر عملكرد حسابرسان ميسرمي گردد و موجب ارتقا كيفيت خدمات حسابرسي و بلوغ فكري و عملي حسابرسان مي‌شود. همچنين بسترسازي براي افزايش كيفيت حسابرسي ازجمله پيامدهاي محدودسازي انحصارطلبي در حسابرسي و ويژگي‌هاي ماكياوليسم حسابرسان مي‌باشد. دانش‌افزايي: نوآوري پژوهش، تركيب تحليل كيفي و آزمون تجربي براي شناسايي عوامل مؤثر بر انحصارطلبي در حسابرسي و ويژگي‌هاي ماكياوليسمي حسابرسان در ايران است كه پيرامون انطباق ديدگاه‌هاي رسته شده صاحب‌نظران حرفه حسابرسي، تلاش مي‌شود راهبردهايي براي بهبود كيفيت قضاوت‌هاي حسابرسان ارائه گردد.