چيستي و استعاره‌هاي سازمان از منظر قرآن كريم

از نگاه قرآن كريم، زندگي اجتماعي از ويژگي‌هاي خاص دنيا است و قبل و بعد آن زندگي فردي است. سازمان محفل رشد و شكوفايي آدمي است كه يا او را به مقام انساني مي‌رساند و يا به مقام پايين مي‌برد تا آدمي به اين دنيا نيايد و در اجتماع و سازمان قرار نگيرند شكوفا نمي‌شود و در همان وضعيت اوليه باقي مي‌ماند. نقش مهمي كه سازمان در زندگي آدمي دارد ايجاب مي كند كه به اين سئوال پاسخ داده شود كه از نگاه قرآن سازمان چيست و از چه تعريف و هويتي برخوردار است. با هدف پاسخ دهي به اين سئوال از روش اجتهادي استفاده گرديد و واژه هايي كه اشاره‌اي به مفهوم مشترك سازمان يعني انتظام اجتماعي داشتند استخراج شد آن گاه با مراجعه به آيات مشابه معني و تفسير گرديد. بر اساس اين تحقيق از نگاه قرآن كريم، برخلاف رويكرد افلاطوني و دكارتي ، سازمان داراي وجودي اعتباري است كه مصاديق حقيقي آن توسط پيامبران عليهم السلام بازنمايي شده اند و مصداق آن يا سازمان ايماني است كه آدمي در آن مي تواند از ملائكه برتري يافته و يا سازمان طاغوتي است كه جايگاه آدمي را به پايين تر از حيوان سقوط مي دهد. در اين رويكرد سازمان اصل و مديريت از ضروريات و فروعات ابقائي و مانايي آن است. صراط، دين، ملت، دار السلام، ولايت، امت وسط از جمله استعاره‌هايي است كه قرآن براي تبيين مفهوم سازمان بكار برده است.