واكاوي فضاهاي توليدي در خانه‌هاي تاريخي شهر نجف‌آباد

در گذشته خانه‌ها به‌عنوان يكي از اجزاي مهم توليد در جامعه نقش مهمي داشته‌اند و فضاهاي توليدي در ساختار خانه‌هاي تاريخي امكان فعاليت‌هاي مرتبط با معيشت و اقتصاد خانواده را فراهم مي‌كردند. دامنه اين پژوهش، شهر نجف‌آباد و خانه‌هاي تاريخي منطبق بر زندگي گذشته را در برمي‌گيرد؛ زندگي‌اي كه در آن تلاش خانواده براي امرارمعاش به توليد مي‌انجاميد. اين پژوهش با نگاهي بر ساختار خانه‌هاي تاريخي شهر نجف‌آباد سعي در شناخت ارتباط بين معماري خانه و توليد در جامعه گذشته را دارد و در اين راه با بررسي فضاهاي خانه‌هاي تاريخي و با گردآوري داده‌هاي مكتوب و مصاحبه تلاش نموده تا شناختي از رويدادهاي جاري منجر به توليد و ارتباط آن با كالبد خانه را ارائه دهد. روش كلي در اين پژوهش، روش توصيفي - تحليلي است و با گردآوري داده‌هاي ميداني با مواجهه معمارانه با خانه‌هاي تاريخي نجف‌آباد و داده كتابخانه‌اي در خصوص خانه‌هاي موجود و خانه‌هاي گذشته به اين مهم مي‌پردازد. داده‌هاي موردنياز با مشاهده، عكاسي، تهيه نقشه و يادداشت‌برداري در خانه‌هاي تاريخي به دست آمد و اطلاعات موردنياز از‌طريق مصاحبه با ساكنين و افراد صاحب‌نظر ممكن شده است. در اين تحقيق، ابتدا توليد خانگي در جامعه گذشته بررسي شد، سپس فضا‌هاي توليدي خانه تاريخي در نجف‌آباد بازخواني و شناسايي شد و بر اساس آن آرايش فضايي بخش‌هاي توليدي در ساختار خانه‌هاي تاريخي نجف‌آباد بررسي گرديد. با‌توجه‌به يافته‌ها،‌ انواع فضاهاي توليدي در خانه‌هاي تاريخي نجف‌آباد را ازنظر ميزان نياز به ارتباط با ساير فضاهاي خانه مي‌توان به سه دسته مستقل، وابسته و منعطف تقسيم كرد و آرايش فضاهاي توليدي در خانه‌هاي تاريخي نجف‌آباد از سلسله‌مراتب مالكيتي، سلسله‌مراتب حريمي - امنيتي و سلسله‌مراتب بهداشتي - عملكردي تبعيت نموده است.