زمين شيمي و كاني شناسي باطله‌ هاي استخراج زغال‌ سنگ: بررسي موردي معدن تخت، استان گلستان

در اين پژوهش، ويژگي هاي زمين شيميايي و كاني شناسي باطله‌هاي معدن زغال سنگ تخت واقع در شهرستان مينودشت استان گلستان مورد بررسي قرار‌گرفته است. براي اين منظور، 6 نمونه‌ معرف برداشت شد و بررسي‌هاي زمين شيميايي و كاني شناسي شامل آناليزهاي XRF، ICP، بررسي مقاطع ميكروسكوپي و طيف هاي XRD و SEM-EDX انجام‌شد. براي ارزيابي پتانسيل توليد زهاب اسيدي معدن توسط باطله هاي معدني، آزمايش هاي استاتيك (شامل اندازه گيري pH وEC گل اشباع، آزمون هاي محاسبه اسيد- باز (ABA) و آزمايش هاي تشكيل اسيد خالص (NAG) و پتانسيل اسيد خالص (NAP)) انجام‌شد. بر اساس داده هاي زمين شيميايي، باطله‌هاي معدن تخت نسبت به Fe، Mn، Ni و Zn بدون غني‌شدگي، نسبت به Cu و Cd داراي غني شدگي اندك، نسبت به Mo داراي غني شدگي متوسط، نسبت به Sb و Pb داراي غني‌شدگي نسبتاً شديد و نسبت به As داراي غني‌شدگي شديد هستند. كاني‌هاي موجود در باطله ها شامل كوارتز، مسكويت، كلينوكلر و كائولينيت است. نتايج آزمايش هاي استاتيك نشان‌داد كه pH گل اشباع همه نمونه ها كمتر از 5/5، pH NAG  بيشتر نمونه ها كمتر از 5/4، مقدار NAG همه نمونه ها مثبت و مقدار پتانسيل خنثي سازي اسيد (NNP) آنها منفي است. مقادير پتانسيل اسيد خالص (NAP) و تشكيل اسيد خالص (NAP) و همچنين موقعيت نمونه ها بر روي نمودارهاي زمين شيميايي بيانگر احتمال تشكيل زهاب در اثر اكسايش باطله هاي دورريزي شده در پيرامون معدن است. با توجه به خطرهاي زيست محيطي ناشي از تشكيل زهاب اسيدي معدن در محدوده مورد بررسي، مديريت زيست محيطي باطله ها ضروري است.