تأثير آشفتگي ناشي از زوال بر پويايي مكاني و زماني الگوي پراكنش درختان در جنگل‌هاي بلوط استان لرستان

هدف اين پژوهش، بررسي پويايي مكاني و زماني الگوي پراكنش درختان در يك دوره‌ 10 ‌ساله در پي بروز آشفتگي ناشي از زوال در جنگل هاي بلوط استان لرستان است. بدين منظور مشخصه هاي كمي و الگوي مكاني درختان در موزاييك هايي به مساحت پنج هكتار در چهار منطقه مختلف و فاقد زوال كه در سال 1389 برداشت شده بود، در سال 1399 (سه منطقه داراي شرايط زوال و يك منطقه فاقد زوال) دوباره مورد اندازه گيري قرار گرفت. نتايج نشان داد كه ميانگين تعداد در هكتار در مناطق دچار زوال، كاهش يافته و در منطقه فاقد زوال افزايش يافت. در طي دوره 10‌ ساله مقدار تاج پوشش دچار تغييرات شد، ولي تفاوت معني داري مشاهده نشد، اما از نظر تراكم و درصد تاج پوشش درختان اختلاف معني داري بين مناطق وجود دارد. نتايج بررسي الگوي مكاني درختان بلوط ايراني (Quercus brantii) در مناطق دچار زوال نشان داد كه در ابتدا و انتهاي دوره در توده‌هاي خالص و كم تراكم، الگوي مكاني كپه اي بوده و در توده‌هاي آميخته با غالبيت بلوط و تراكم به نسبت زياد الگوي پراكنش تصادفي بود كه با افزايش فاصله كپه اي شود. آشفتگي ناشي از زوال بلوط در توده‌هاي آميخته سبب شد كه كپه اي شدن در شعاع كمتري (فاصله 40 متر و بيشتر) اتفاق بيفتد، درحالي كه در توده هاي آميخته فاقد زوال كپه اي شدن در شعاع بيشتر از 60 متر مشاهده شد. بر اين اساس مي توان اذعان داشت كه زوال بلوط بر الگوي پراكنش مكاني درختان در طول زمان تأثيرگذار است و نتايج حاصل مي تواند راهنماي مؤثري در راستاي مديريت توده هاي زوال يافته باشد.