بنيان اقتصاد سياسي توافق همكاري جامع استراتژيك ايران و چين؛ گسترش قلمروهاي ملي و منطقه‌اي موثر

واقعيت‌هاي مرتبط با ساخت سياسي و فضايي قدرت در ايران و واقعيت‌هاي ژئوپليتيكي حاكم بر نظام بين‌الملل سبب همگرايي ايران و چين شده است. باتوجه‌به اهميت استراتژيك برنامه‌ي جامع همكاري ۲۵ساله‌ي ايران و چين، اين پژوهش با روش توصيفي تحليلي كوشيده است تا مبادي اقتصاد سياسي اين توافق‌نامه را بررسي و عوامل تأثيرگذار بر همگرايي دو كشور و انعقاد آن را شناسايي نمايد. نتايج نشان مي‌دهد دولت چين با رويكرد نئومركانتيليستي، جهت رفع تنگناهاي پيشروي اقتصاد صادرات محور خود و امنيت بخشي به منابع انرژي وارداتي به دنبال گسترش نفوذ در مناطق استراتژيك جهان مثل خليج‌فارس است. از طرفي ماهيت نظام سياسي حاكم بر ايران، مقابله با نظام سلطه و هژمون آمريكا، خروج از انزوا، مهار فشارهاي جبهه غرب، افزايش تاب‌آوري نظام سياسي در قبال فشار‌هاي احتمالي آتي غرب و افزايش ضريب خطرپذيري در كشور، استفاده از حق وتوي چين در شوراي امنيت و گسترش قلمروهاي ملي و منطقه‌اي مؤثر مثل مناطق آزاد، از عوامل تأثير‌گذار بر انعقاد اين توافق از جانب ايران بوده است. در اين مقاله همچنين تلاش شده است شرايط بحراني يا مطلوبي كه اين سند مي‌تواند براي ايران به ارمغان آورد را تعيين نمايد. در نهايت مي‌توان بيان نمود كه اين سند مي‌تواند شرايط مطلوبي را براي ايران در دوره كنوني فراهم آورد.