اجتماع امن منطقه‌اي در جامعه بين‌المللي: ديدگاه مكتب انگليسي

يكي از مفاهيمي كه در ادبيات روابط بين‌الملل و مطالعات منطقه‌اي اقبال يافته، اجتماع امن منطقه‌اي است. اجتماع امن منطقه‌اي، اجتماعي از دولت‌هاي حاكميت‌دار در يك گسترده جغرافيايي محسوب مي‌شود كه احتمال وقوع جنگ از ميان آنها رخت بربسته است. بر حسب اين وضعيت، مناطق مختلف جهان را مي‌توان در يكي از دو وضعيت شكل‌گيري/فقدانِ آن در نظر گرفت؛ بدين معنا كه در برخي مناطق مانند غرب اروپا و شمال آمريكا، اجتماع امن منطقه‌اي شكل گرفته و در برخي مناطق مانند جنوب و غرب آسيا و شمال آفريقا چنين اجتماعي شكل نگرفته و دورنماي روشني از شكل‌گيري آن در آينده ـ‌ حداقل كوتاه‌مدت‌ ـ وجود ندارد. با مشاهده چنين سرگذشت متفاوت تجربي، اين پرسش نظري قابل طرح به‌نظر مي‌رسد كه «چرا اجتماع‌‌ امنِ منطقه‌اي در برخي مناطق جهان شكل مي‌گيرد و در برخي ديگر از مناطق مجال ظهور نمي‌يابد؟» در پاسخ به اين پرسش نظري، با گردآوري داده‌ها به روش كتابخانه‌اي و جست‌وجوي اينترنتيِ متون پايه‌ايِ مرتبط در هر دو رشته مطالعات منطقه‌اي و روابط بين‌الملل، و بهره‌گيري از تحليل محتواي كيفيِ آنها، تلاش مي‌شود الگوي تبيينيِ مناسبي با به‌كارگيري تبيين كاركردي در استدلال‌پردازي فراهم آيد. در اين چارچوب، يافته پژوهش اين است كه نحوه كاركرد نهادهاي جامعه بين‌الملليِ جهان‌گستر به گونه‌اي در سطح منطقه‌اي تأثير مي‌نهد كه باعث مي‌‌شود در برخي مناطق، اجتماع امن منطقه‌اي شكل بگيرد و در برخي مناطق شكل نگيرد.