طراحي چارچوب دانشگاه استعداد ربا در نظام آموزش عالي: رويكرد فراتركيب

هدف: اصلي اين پژوهش، طراحي چارچوب دانشگاه استعداد ربا در نظام آموزش عالي است.روش شناسي: اين پژوهش از نوع كاربردي، در زمره پژوهش‌هاي با رويكرد سنتز پژوهي و از نوع فراتركيب كيفي است. اين‌روش، يك موقعيت سه‌جانبه از تحليل داده ها، نظريه ها و روش شناسي پژوهش هاست و بسيار فراتر از خلاصه سازي يافته هاي پژوهشي و درواقع تركيب و تفسير يكپارچه ي يافته هاي حاصل از مطالعات كيفي است به‌گونه‌اي كه تصويري كلي از وقايع، مفاهيم و پديده ها ايجاد كند و با استفاده از روش هفت مرحله‌اي ساندلوسكي و باروسو انجام شده است. يافته ها: تجزيه‌وتحليل داده‌ها با استفاده از روش تحليل مضمون صورت پذيرفت. مضامين شناسايي‌شده مجدداً در جلسه بحث گروهي متمركز با استفاده از شبكه اجتماعي مجازي موردبررسي قرار گرفتند تا درنهايت روي مقولات استخراج‌شده توافق حاصل گرديد. تمام عوامل استخراج‌شده از پژوهش‌ها به‌عنوان مضمون در نظر گرفته شد كه اين مضامين بر اساس مفاهيم مرتبط با مفهوم دانشگاه استعداد ربا در 41 مضمون پايه و 9 مضمون سازمان دهنده طبقه‌بندي شدند. نتيجه گيري و پيشنهاد‌ها: بر اساس يافته‌هاي پژوهش مي‌توان به ويژگي‌هاي خاصي از دانشگاه‌هاي استعداد ربا پي برد كه آنان را براي اعضاي هيئت‌علمي و دانشجويان با استعداد جذاب و خواستني مي‌نمايد. اين ويژگي‌ها فراتر از ويژگي‌هاي ساختاري و تجهيزاتي و مالي آنان كه شايد بتوان در اكثر دانشگاه‌هاي مادر و جامع يافت، بر ويژگي‌هايي تأكيد دارد كه شايد در اكثر دانشگاه‌ها به فراموشي سپرده شده است. اين دانشگاه‌هاي استعدادربا، براي اعضاي هيئت‌علمي و دانشجويان با استعداد، آرامش فكري و روحي، احساس بهزيستي سازماني و رضايت قلبي و دروني را به ارمغان مي‌آورند و بنابراين مي‌توانند وراي اندازه و محل جغرافيايي يك دانشگاه، آن را تبديل به يك دانشگاه استعداد ربا نمايد. نوآوري و اصالت: شايد بتوان گفت كه پژوهش‌هاي انجام شده در حوزه ارزيابي دروني و بيروني و مديريت استعداد در آموزش عالي در ايران و خارج از كشور، بيشتر بر شيوه‌ها و تكنيك‌ها و راهبردهايي متمركز شده‌اند كه براي جذب و نگهداري اعضاي هيئت‌علمي و دانشجويان با استعداد لازم است، اما پژوهش حاضر حركت از نقش محوري دانشگاه‌ها در يافتن و جذب و نگهداشت اعضاي هيئت‌علمي و دانشجويان با استعداد با در نظر گرفتن امتيازات و يا جوايز خاص، به تمركز بر ويژگي‌هاي جذاب دانشگاه‌ها رسيده است كه باعث مي‌شود دانشجويان و اعضاي هيئت‌علمي با استعداد بدون امتيازدهي خاصي براي رسيدن به اين دانشگاه‌ها با هم رقابت نمايند.