تحليلي بر توزيع فضايي عناصر اقليمي با استفاده از شاخص اقليم ساحلي (BCI) به منظور توسعه گردشگري پايدار شهري(مطالعه موردي: استان مازندران)

يكي از نيازهاي مهم و اساسي به‌منظور توسعه قابليت‌ها و توانمندي‌هاي گردشگري يك منطقه، اقليم مناسب گردشگري مي‌باشد. استفاده از قابليت‌ها و توانمندي‌هاي گردشگري، نيازمند شناخت و ارزيابي اقليم آسايش با استفاده از روش‌هاي علمي مورد قبول است تا به‌طور سيستماتيك تأثير عناصر اقليمي بر فعاليت گردشگران را مشخص سازد. بر اساس اين ضرورت، در پژوهش حاضر، به بررسي پراكنش مكاني - زماني شرايط اقليم گردشگري استان مازندران با استفاده از شاخصاقليم ساحلي(Beach Climate Index) در محيط نرم‌افزاري ArcGIS پرداخته شده است. به‌منظور اجراي اين شاخص و رسيدن به اهداف پژوهش، از داده‌هاي روزانه سري زماني ايستگاه‌هاي هواشناسي استان مازندران طي سال‌هاي 1980 تا 2018 استفاده گرديد. بر حسب نياز مدل و روش مورد استفاده، عناصر اقليمي (به‌صورت ميانگين) شامل رطوبت نسبي، سرعت باد، ساعات آفتابي، بارش ماهانه، متوسط دماي روزانه و ماهانه، ابرناكي و تعداد روزهاي مه‌آلود به‌كار گرفته شده‌اند. پس از محاسبه مقادير شاخص CPIدر محيط جي. آي. اس، براي تهيه نقشه‌هاي پهنه‌بندي فعاليت‌هاي گردشگري، با كم‌ترين ميزان خطا در درون‌يابي، روش‌هاي درون‌يابي به‌كار گرفته شدند. نتايج شاخص اقليم گردشگري ساحلي در سطح استان مازندران در مقياس ماهانه، بيان‌گر آن است كه بين عرصه‌هاي ساحلي و كوهستاني الگوهاي متفاوتي از نظر شاخص آسايش گردشگري در زمان‌هاي مختلف سال حاكم است. در دوره پاييز و بهار، در بخش‌هاي ساحلي استان، به‌ويژه بخش‌هاي سواحل شرقي، كيفيت استراحت ساحلي در وضعيت مطلوب‌تري قرار دارد. در حالي‌كه در همين دوره، در بخش‌هاي كوهستاني تنش سرمايي حاكم بوده و كيفيت شاخص آسايش اقليمي را به‌نسبت عرصه‌هاي ساحلي كاهش مي‌دهد. اما در ماه‌هاي تابستان، به‌دليل حاكميت تنش گرمايي در سواحل، عرصه‌هاي كوهستاني به‌لحاظ شاخص BCI داراي كيفيت آسايش اقليمي مناسب‌تري هستند.