تحليل الگوهاي جوي منجر به وقوع بارش‌ شديد در خراسان

بارش‌هاي شديد ويژگي ذاتي بارش ايران است، به اين منظور، داده هاي روزانه بارش14 ايستگاه سينوپتيك در خراسان از 2017-1993، منطبق بر دوره روند سريع دماي كره زمين(بعد از 1970 ميلادي)، استفاده شد. براي بررسي همديدي، داده‌‌هاي باز تحليل شده مركز ملي پيش بيني محيطي و پژوهش هاي جوي آمريكا(NCEP/NCAR) با تفكيك مكاني 5/2 درجه در شبكه مختصات 70- 15 درجه شمالي و80- 15 درجه شرقي استفاده گرديد. در‌‌اين تحقيق از متغيرهاي ارتفاع ژئوپتانسيل متر سطح ۵۰۰ هيكتوپاسكال به عنوان مبنا‌‌‌‌، فشار سطح دريا‌‌، مولفه‌هاي باد مداري (U) و نصف النهاري(V) سطح ۵۰۰ هيكتوپاسكال و رطوبت سطح ۸۵۰ هيكتوپاسكال استفاده شد. روز بارش شديد‌‌، روزي تعريف شد كه مقدار بارش بيشتر از صدك 95 ام(بارش سنگين)، جهش در نمودار باران نگار ايستگاه ثبات و در ديگر ايستگاه ها(حداقل 50 درصد) همزمان بارش ريزش كند(بارش سيستمي). نتايج نشان داد، اين بارش ها مشابه غالب مناطق ايران، با آرايش نصف النهاري موج كوتاه بادهاي غربي و پديده هاي نادر بلاكينگ و سردچال اتفاق مي افتند، چنانكه در بارش هاي شديد خراسان موقعيت سردچال ها از قفقاز و ايران تا آسياي مركزي با هسته حداقل ارتفاع 5280 متر وجود دارند. در سطح زمين در جلوي تراف در خراسان، مركز سيكلون با حداقل فشار 1008 هكتوپاسكال و آنتي سيكلون در منطقه قفقاز و غرب خزر با حداقل فشار1025 هكتوپاسكال است، كه نشان از يك سيكلون فعال و فراگير بارش در خراسان دارد. اين حاكي است، غالباً بدليل دوري خراسان از مركز سيكلون زايي درياي مديترانه و با سد زاگرس، كمتر سيكلون هاي فعال و با بارش زياد به خراسان ميرسند، اما بعضاً با آرايش خاص بادهاي غربي و سردچال ها، سيكلون ها ي فعال با رطوبت زياد به شرق ايران ميرسند و بارش هاي شديدي را موجب ميگردند.