معاني متفاوت واژه‌ها و تركيبات عاميانه در مقالات جلال آل‌احمد

جلال آل‌احمد (1302-1348) از نويسندگاني است كه در آثارش براي بيداري مردم و افشاي دردهاي آنان كوشش مي‌كند. او بر آن است تا جامعه را از جمود و خمود به در آورد و به تلاش و تكاپو وادارد. از آنجا كه مخاطبان آل‌احمد عموم مردم هستند، او اغلب، از زبان عامّۀ مردم به عنوان مهم‌ترين عامل ارتباط با آنان بهره مي‌گيرد.در زبان و از آن ميان، زبان عاميانه، لفظ براي رساندن مفهوم به كار مي‌رود و به عبارت ديگر، زبان در اصل، بيانگر مقصود نويسنده يا گوينده است. آل‌احمد لغات و تركيبات عاميانه را علاوه بر معناي رايج در معنا و مفهوم متفاوت كه يا قصد بيان آن را داشته به كار برده‌است. اين معاني متفاوت، شامل آن دسته از لغات و تركيباتي مي‌شود كه يا در فرهنگ‌ها ثبت و ضبط شده و اين نويسنده آنها را در معنا و مفهوم جديد استفاده كرده و يا مربوط به لغات و تركيباتي است كه در فرهنگ‌ها ثبت و ضبط نشده و آل‌احمد همه را در معنا ومفهوم عاميانۀ غير رايج به كار برده ‌است. در اين مقاله، واژه‌ها و تركيبات عاميانۀ آل‌احمد از اين ديدگاه، در مقالات او در سه كتاب «هفت مقاله»، «كارنامۀ سه ساله» و «ارزيابي شتاب‌زده» جمع‌آوري، دسته‌بندي و از منظر علم بلاغت (معاني، بيان، بديع) تحليل شده ‌و با ارائۀ آمار مربوط به هر مدخل به صورت دقيق، نشان داده شده كه آل احمد در محور جانشيني و همنشيني كلام در به كارگيري لغات و تركيبات عاميانه در معاني متفاوت ، توفيق فراواني بدست آورده است.