مناسبات ايران و عمان و پيامدهاي آن بر كشورهاي شوراي همكاري خليج‌فارس 1981 تا 2015

مناسبات بين عمان و ايران سابقه بسيار طولاني دارد و اين رويه در اسناد – مدارك- متون تاريخي در طول تاريخ صدساله ايران و عمان به‌وضوح انعكاس يافته است. عوامل زمينه ها بسترهاي زيادي موجب شده است كه حاكمان عماني به‌عنوان افراد با تسامح بالا نسبت به ساير دولت ها- ملت ها در عرصه سياست هاي محلي- منطقه اي- بين المللي ظهور يابند. عمان به سبب واقع‌شدن در تنگه هرمز و از طرفي به‌عنوان يك كشور مسلمان با تنوع قومي چون عرب- ايراني- هندي- چيني- پاكستاني- و داشتن تنوع فرهنگي– ديني- اجتماعي- زباني- در ساختار اجتماعي حاكمان سياسي را بر آن داشته است براي ايجاد همبستگي سياسي و پيوند داخلي تسامح و مدارا با تمام اقوام در پيش گرفته و اين رويه در خود نمادينه كنند. اين رويه باعث شده از آنان ملتي با تسامح – تعادل در رفتار و ثبات در اتخاذ سياست هاي محلي- منطقه اي و بين المللي سر برآورد. به طوري كه در اسناد و متون تاريخي ديده مي‌شود حكمرانان عماني از دير باز در تمامي حوزه ها و عرصه هاي محلي- منطقه اي و بين المللي در ميان كشورهاي مسلمان از جايگاه بسياري بالايي برخوردار شوند و در تنش‌زدايي و جلوگيري از درگيري ها نقش بسيار مهمي را ايفا نمايند. به طوري كه ديده مي‌شود حكمرانان عماني با اتخاذ چنين سياستي در تمامي ابعاد سياسي- اجتماعي- اقتصادي- ديني- فرهنگي- زباني- امنيتي جدال و درگيرهاي محلي – منطقه اي – بين المللي را به صلح حل‌وفصل نمايد. نمونه هاي بارز آن را مي‌توان به نقش و جايگاه دولت عمان در جنگ ايران و عراق، مسايل هسته اي، حمله عراق به كويت، امضا قراردادهاي متنوع نفتي، گازي، امنيتي در خليج‌فارس و درياي عمان، آزادسازي گروگان‌ها، تبادل هيئت‌هاي فرهنگي هنري و رسانه‌اي، مذهبي، برگزاري نشست هاي علمي، برگزاري همايش ها و گردهمايي ها و سمينارهاي علمي، پيرامون مسائل اسلامي و اديان، ميانجي بين انصار الله و عربستان سعودي، درگيري بين حوثي ها با عربستان؛ و هزاران موضوع ديگر اشاره كرد. اين موضوع به‌عنوان يكي از موضوعات مهم تاريخي در عرصه مناسبات بين‌المللي قابل اهتمام است. از اين رو پژوهش حاضر با توجه به اين امر درصدد آن است تا نقش و جايگاه دولت عمان در مناسبات بين ايران از دوران قبل از انقلاب تا 2015 را در اسناد- مدارك و متون تاريخي شواهد و مدارك به جامانده مورد اهتمام قرار داده و ابهامات و پيچيدگي هاي آن را با روش توصيفي – تبييني- تحليلي مورد بررسي و واكاوي قرار دهد و با اين سؤال اينكه چه عوامل، زمينه ها، بسترها و انگيزه هايي موجب شده تا مناسبات دولت عمان با ايران از تعادل و ثبات نسبي از قبل انقلاب تا به امروز برقرار گردد؟ يافته هاي پژوهش پيش‌رو نشان مي‌دهد كه عوامل، زمينه‌ها، بسترهاي زيادي موجب شده است تا مناسبات بين دولت عمان و ايران در طول تاريخ تا به سال 2015 ميلادي همواره از يك مناسبات بسيار خوب و نيكو برخوردار باشد و دولت عمان به سبب اين ويژگي ها به‌عنوان يك ميانجي‌ در تعارضات و مداخلات منطقه اي و بين‌المللي كه منجر به نتايج صلح و دوستي و همچنين برقراري امنيت در خليج‌فارس بهره برد. پژوهش حاضر فقط بر روي مناسبات بين دولتين عمان و ايران و بسترها موجود اهتمام دارد و ساير موارد تمركز نكرده است.