بررسي خشك‌ كن تركيبي هواي گرم- مايكروويو بر ميزان گليسيريزيك اسيد عصاره ريشه شيرين بيان

استفاده از گياهان دارويي، به دليل عوارض جانبي كم‌تر نسبت به داروهاي شيميايي و تركيبي، اين روزها مورد توجه قرار گرفته است. يكي از مهم‌ترين مراحل فرآوري پس از برداشت در حوزه‌ گياهان دارويي، عصاره‌گيري است. اولين گام در تهيه عصاره، عمليات خشك‌كردن است. از اين‌رو انتخاب بهترين روش و اعمال مناسب‌ترين شرايط براي خشك‌كردن يك محصول حائز اهميت است. هدف از اين انجام پژوهش بهره‌مندي از شيوه‌ نوين خشك‌كن تركيبي هواي گرم- مايكروويو، در فرآيند خشك‌كردن ريشه شيرين‌بيان و اثر آن بر محتواي گليسيريزيك اسيد عصاره آن است. طرح آزمايشات با استفاده از روش سطح پاسخ صورت گرفت و با كمك روش كروماتوگرافي مايع با عملكرد بالا (HPLC) ميزان گليسيريزيك اسيد برآورد شده‌ است. نتايج حاكي از آن است كه با افزايش توان از 180 به 360 وات، ميزان گليسيريزيك‌اسيد افزايش يافت و به مقدار 14.03 ميلي گرم بر گرم وزن خشك رسيد. همچنين در دماي 40 درجه سلسيوس ميزان گليسيريزيك اسيد برابر با 12.81 ميلي‌گرم بر گرم وزن خشك است و در دماي 50 درجه سلسيوس اين مقدار برابر با 14.03 ميلي‌گرم بر گرم وزن خشك است، سپس در دماي 60 درجه سلسيوس به ميزان 14.68 ميلي‌گرم بر گرم وزن خشك مي‌رسد. به عبارتي با افزايش شدت توان مايكروويو و افزايش دما، ميزان ماده موثره ريشه‌ شيرين بيان، افزايش يافته‌است، اما پس از عبور از يك حد آستانه، افزايش اين دو متغير باعث كاهش ميزان گليسيريزيك اسيد شده ‌است. نتايج بررسي و مدل سازي سينتيك خشك‌شدن ريشه شيرين بيان نشان داد كه رابطه‌ مدل پيج، با ميزان ضريب تعيين 0.99 و مقدار شاخص ارزيابي مربع كاي 0.025، بهترين تطابق با داده‌هاي تجربي مربوط به روند خشك شدن را دارد. در اين پژوهش ميزان گليسيريزيك اسيد در دماي خشك‌شدن 60 درجه سلسيوس در آون به بيشينه مقدار خود معادل با 15.54رسيده ‌است.