مدل رياضي براي بهبود عملكرد زنجيره‌تأمين سبز با استفاده از مفهوم همزيستي صنعتي

اكولوژي صنعتي، شناسايي و به‌كارگيري راه كارهايي باهدف كاهش آثار زيست‌محيطي محصولات و فرآيندهاي سيستم ‌هاي صنعتي است. همزيستي صنعتي يك كاربرد عملي از اكولوژي صنعتي است كه شركت ‌هاي توليدي با ايجاد يك شبكه، در زمينه تبادلات محلي آب، انرژي يا بازيافت ضايعات صنعتي، با يكديگر همكاري مي ‌كنند. همزيستي صنعتي نقش مهمي در كاهش هزينه ‌هاي كل در مديريت زنجيره‌تأمين سبز و پايداري آن دارد تحقيقات پيشين در زمينه مديريت زنجيره‌تأمين سبز، هريك به‌نحوي با استفاده از ابزارهاي مختلف به بهبود عملكرد آن پرداخته‌ اند، اما كمتر به تأثير مفهوم جديد و مؤثر همزيستي صنعتي پرداخته ‌شده است. در پژوهش جاري براي اولين بار يك مدل رياضي به‌منظور كاربرد مفهوم همزيستي صنعتي در مديريت زنجيره‌تأمين سبز باهدف حداقل كردن هزينه ‌هاي كل با حداقل انتشار كربن ارائه ‌شده است. مدل پيشنهادي تك‌كالايي چنددوره اي بوده و كمبود تقاضا مجاز است. به‌منظور اعتبارسنجي، مدل پيشنهادي در صنعت فولاد با 30 كارخانه طي 22 دوره برنامه‌ ريزي و با 15 نوع ماده اوليه به‌كار گرفته شد. براي حل مدل از نرم‌افزار گمز استفاده‌ شده است. نتايج حاصل از حل عددي مدل، بيشترين كاهش انتشار كربن و اثرات نامطلوب زيست‌محيطي با حداقل هزينه ‌هاي كل در كارخانه‌ ها را دارد. تحليل حساسيت نشان داد كه مقدار تابع هدف مدل نسبت به تغييرات پارامترهاي مقدار محصول بازتوليدي، نرخ محصول برگشتي جمع‌آوري ‌شده، مقدار محصول برگشتي، نرخ محصول دفع شده نهايي، جريمه پيشروي از حد مجاز انتشار كربن، بالا است. نتايج نشان‌دهنده همسويي سياست ‌هاي مديريت زنجيره‌تأمين سبز و همزيستي صنعتي بود.