ترجمه و روان‌سنجي نسخه فارسي پرسش‌نامه تجربه بيماران از خدمات توان‌بخشي سرپايي WatLX

هدف مراقبت بيمارمحور به‌عنوان اولويت نظام مراقبت سلامت شناخته مي‌شود. ما براي دستيابي به مراقبت بيمارمحور و دانستن اينكه كجا و چه چيزي را براي بهبود كيفيت هدف قرار دهيم، نياز به بينش كامل‌تري در‌مورد تجربيات بيماران در طول مواجهه با نظام مراقبت‌هاي سلامت و بهداشتي داريم. ارائه‌دهندگان و نظارت‌كننده‌ها به ابزارهاي قابل‌اعتماد، مقرون‌به‌صرفه و كاربرپسند نياز دارند كه به آن‌ها امكان مي‌دهد كيفيت تجارب مراقبت‌هاي بهداشتي بيماران را به‌عنوان بخشي از مميزي مداوم كيفيت خدمات ارزيابي و گزارش كنند. WatLX پرسش‌نامه‌اي است روا و پايا كه تجربه بيماران خدمات توان‌بخشي سرپايي را مورد سنجش قرار مي‌دهد. هدف از انجام اين مطالعه، بررسي ويژگي‌هاي روان‌سنجي نسخه فارسي اين پرسش‌نامه در مراجعه‌كنندگان فارسي‌زبان به خدمات توان‌بخشي سرپايي بود. روش بررسي در اين مطالعه توصيفي از نوع روش‌شناختي 115 نفر از افراد بزرگسال بالاي ۱۸ سال داراي سطح شناختي مناسب كه براي دريافت حداقل يك برنامه خدمات توان‌بخشي عضلاني‌اسكلتي، نورولوژي، سكته مغزي، گفتار و زبان به‌صورت سرپايي به 10 مركز و كلينيك‌ فيزيوتراپي، كاردرماني و گفتاردرماني واقع در 5 پهنه جغرافيايي شهر تهران (شمال، جنوب، شرق، غرب و مركز) در سال ۱۴۰۱ مراجعه كرده بودند، به روش نمونه‌گيري در‌دسترس براي پژوهش انتخاب شدند. بيماران پرسش‌نامه‌هاي ‌WatLX، پرسش‌نامه كوتاه‌شده شناختي و پرسش‌نامه مدريسك را تكميل كردند. اطلاعات زمينه‌اي نيز جمع‌آوري شد. بعد از ترجمه پرسش‌نامه به زبان فارسي روايي صوري و محتوايي آن به روش لاوشه بررسي شد. تحليل عاملي اكتشافي براي بررسي ساختار پرسش‌نامه با‌توجه‌به اضافه شدن يك سؤال به سؤالات قبلي انجام شد. همچنين روايي هم‌گرا با پرسش‌نامه مدريسك بررسي شد. جهت بررسي همساني دروني پرسش‌نامه، مقدار آلفاي كرونباخ محاسبه شد. پايايي آزمون باز آزمون با تكميل مجدد پرسش‌نامه WatLX توسط 39 نفر از آزمودني‌ها به فاصله زماني 15 روز بعد از آزمون اول، با محاسبه ضريب همبستگي درون‌رده‌اي براي پرسش‌نامه WatLX سنجيده شد. در تجزيه‌وتحليل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS نسخه 23 استفاده شد. يافته‌ها روايي محتوايي پرسش‌نامه توسط متخصصين و اساتيد در گروه‌هاي فيزيوتراپي، كاردرماني، گفتاردرماني، مديريت توان‌بخشي و متخصصين آماري) مورد تأييد قرار گرفت. اين پرسش‌نامه از همساني دروني خوبي برخوردار بود (آلفاي كرونباخ= 0/802)، ضريب همبستگي درون‌رده‌اي (0/974=ICC) و روايي هم‌گرا از‌طريق ضريب همبستگي اسپيرمن با پرسش‌نامه مدريسك 0/503 به دست آمد.نتيجه‌گيري نسخه فارسي ابزار WatLX ويژگي‌هاي روان‌سنجي قابل‌قبولي براي ارزيابي تجربه بيماران فارسي‌زبان ايراني به خدمات توان‌بخشي سرپايي داراست و مي‌توان از اين ابزار در مطالعات باليني و پژوهشي در آينده استفاده كرد.