نسبت ‌سنجي حقيقت تسبيح و ولايت انسان كامل

از آنجا كه «انسان كامل» نه مانند ديگر موجودات عالم، مظهر يك اسم، بلكه مظهر همه اسماء الهي است، به همين خاطر بر موجوداتي كه مظهر يك يا حتي چند اسم از اسماء الهي هستند احاطه وجودي دارد؛ در واقع انسان كامل يا همان ولي الله الاعظم حقيقتي است كه تمامي اسماء الهي در آن متجلي شده است، او كل واحدي است با ظرفيت در بردارندگي تمامي اسماء و صفات الهي، لذا هر آنچه در اين دو وجه تجلي نموده ازدايره اين حقيقت خارج نيست كه اين همان معناي ولايت انسان كامل و ولي الله است كه تجلي ولايت الله مي‌باشد. و از طرفي امر تسبيح از اموري است كه رشد و تعالي تمامي پديده ها را به عهده دارد؛ به عبارت ديگر تمامي اسماء با تسبيحي كه در آنها جاري و ساري است به سمت تعالي خويش سير و صيرورت دارند؛ و همانطور كه در بالا اشاره شد، ازآنجا كه تمامي اسماء و صفات در حقيقتي به نام ولي الله متجلّي است، پس تسبيح نيز در همين چارچوب به وقوع مي پيوندد؛ بنابر اين مي‌توان نتيجه گرفت با تجلّي ولايت الهي در عالم، امر تسبيح نيز رخ نموده است و تمامي اسماء الهي در چارچوب ولايت ولي الله الاعظم، با توانمنديي به نام تسبيح كه در نهاد هر اسم تعبيه شده است، به سمت هدف غايي خويش سير و صير مي‌نمايند. نگارنده در اين مقاله، جهت اثبات حقيقتي كه بيان شد، به روش تحليلي - توصيفي و استفاده از منابع كتابخانه اي و با بهره مندي از شيوه معناشناختي واژه، ضمن پژوهش در آيات دربردارنده واژگان «تسبيح» و ولايت «انسان كامل» و مشتقاتشان، آنان را مورد مداقّه و بررسي تطبيقي قرار داده و نمونه هاي علمي از اين ارتباط و نسبت‌سنجي بين ولايت و تسبيح را به كمك قرآن و روايات ارائه مي دهد.