تأثير احداث سد بر شاخص‌هاي هيدرولوژيكي سد شميل و نيان استان هرمزگان

ارزيابي اثرات احداث سازه‌هاي آبي از جمله سدها بر تغييرات رژيم‌ رودخانه به‌ منظور بهره‌برداري بهينه از منابع آبي ضرورت دارد. از اين‌رو در پژوهش پيش رو، اثرات احداث سد شميل و نيان استان هرمزگان بر شاخص‌هاي هيدرولوژيكي و مؤلفه‌هاي جريان محيط‌ زيستي رودخانۀ شميل با استفاده از شاخص‌هاي هيدرولوژيكي IHA ارزيابي و تحليل شده است. نتايج ارزيابي‌ها نشان مي‌دهد احداث سد شميل و نيان باعث تغيير رژيم جريان شده است، به ‌طوري‌ كه بعد از احداث سد شميل و نيان، دبي جريان فقط در اواسط آبان تا اواخر بهمن‌ماه هم‌زمان با برداشت محصولات خارج فصل در استان هرمزگان كاهشي بوده و در بقيۀ ماه‌ها دبي جريان رودخانۀ شميل افزايش يافته است. همچنين سد شميل و نيان با ذخيرۀ حجم سيلاب ورودي نقش مهمي در مديريت سيلاب داشته و حجم آب حاصل از سيلاب‌هاي با دورۀ بازگشت بيش از 10 سال را به‌خوبي كنترل كرده است. از سوي ديگر، روند سيلاب‌هاي كوچك بعد از احداث سد منظم شده‌اند، به طوري ‌كه دبي اوج سيلاب‌هاي كوچك در دورۀ قبل از احداث سد 80.23 و در دورۀ بعد از احداث سد 75.50 متر مكعب بر ثانيه است و حدود 6 درصد كاهش يافته است. تعداد روزهاي جريان كمينه از 294 روز قبل از احداث سد به 301 روز بعد از احداث سد رسيده است. از طرفي، شاخص زمان‌بندي جريان حد پايين نشان داد كمترين حد جريان از روز 46 در دورۀ قبل از احداث سد به 275 روز در دورۀ بعد از احداث سد تغيير داشته است. نتايج پژوهش حاضر مي‌تواند به ‌عنوان مبنايي براي مديريت پايدار منابع آب رودخانۀ شميل مورد استفاده قرار گيرد.