بررسي واژه نبكا به‌عنوان نام يكي از شكل‌هاي اراضي بياباني (يادداشت فني)

يكي از مناظر طبيعي كه در حوزه ‌هاي آبخيز مناطق خشك و بياباني مشاهده مي شود، تجمع ماسه‌ هاي روان در داخل و اطراف گياهان است كه به ‌مرور زمان باعث شكل ‌گيري توده ‌هايي از ماسه مي‌ شود. در زبان عربي به اين شكل از اراضي، «النَّبكَة» گفته مي‌ شود كه به‌معناي تپه كوچك و پشته است. اين واژه از زبان عربي وارد زبان انگليسي و نيز زبان فارسي شده و در غالب متون علمي در اين دو زبان، براي بيان اين شكل از اراضي، به ‌ترتيب از واژه nebkha و نبكا استفاده مي ‌شود. با بررسي متون علمي مشخص شد كه شيوه‌ هاي نوشتاري ديگري مانند nabkha، nebka، nabka و nabkhah نيز براي اين واژه وجود دارد كه اين امر با تصاوير استفاده شده براي نشان دادن اين پديده، حاكي از آن است كه منظور همه نويسندگان بيان نبكا بوده است. اين تفاوت ‌ها در شيوه نوشتاري، باعث عدم دستيابي پژوهشگران به بيشترين تحقيقات صورت گرفته در مورد اين پديده مي ‌شود. علاوه‌ بر اين، عبارت‌ هايي مانند coppice dune و phytogenic hillock نيز معادل با نبكا در متون يافت مي ‌شود. در اين مقاله، استفاده از واژه نبكا در متون به‌عنوان يكي از شكل‌ هاي اراضي بياباني مورد بررسي قرار گرفته است. نتايج نشان داد، به ‌منظور دستيابي به اطلاعات جامع‌ تر در هنگام بررسي اين پديده از جنبه هاي مختلف مانند ژئومورفولوژي و اكولوژي، لازم است شيوه‌ هاي مختلف نوشتاري و واژه ‌هاي معادل آن جستجو شود.