مقايسه اثر‌بخشي شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي و معنويت‌درماني بر احساس تنهايي سالمندان

انتخاب رويكردهاي مناسب درماني كه به رفع مشكلات سالمندان كمك كند، كمك بزرگي براي جوامع بشري خواهد بود. يكي از مشكلات مهم دوره سالمندي كه بر سلامت، رفاه و طول عمر فرد سالمند تأثير مي‌گذارد و تلاش براي رفع آن ضروري به نظر مي‌رسد احساس تنهايي است. بنابراين، اين مطالعه با هدف مقايسه اثربخشي شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي و معنويت‌درماني بر احساس تنهايي سالمندان انجام شد. روش پژوهش، نيمه آزمايشي با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون و پيگيري با يك گروه كنترل بود. جامعه آماري پژوهش، سالمندان مرتبط با سراي محلات شهر تهران در سال 1401 بودند. نمونه پژوهش شامل 54 نفر سالمند 75-60 ساله بود. اين تعداد با روش نمونه‌گيري در دسترس و بر اساس معيارهاي ورود و خروج به مطالعه انتخاب و به طور تصادفي در دو گروه‌ آزمايش 17 نفره (شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي و معنويت‌درماني) و يك گروه كنترل 20 نفره گمارش شدند. ابزار پژوهش پرسش‌نامه احساس تنهايي راسل بود. يكي از گروه‌هاي آزمايش هشت جلسه هفتگي 90 دقيقه‌‌‌اي شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي بر اساس دستورالعمل تيزدل و همكاران و گروه ديگر ده جلسه معنويت‌درماني بر اساس دستورالعمل وزيري و همكاران دريافت نمودند. داده‌ها با تحليل كواريانس در نرم‌افزار SPSS نسخه 24 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. نتايج نشان داد هر دو درمان شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي و معنويت‌درماني، در مقايسه با گروه كنترل، هم در پس‌آزمون و هم در پيگيري بر احساس تنهايي سالمندان اثربخش‌ هستند (P 0/001). با اين حال، اثربخشي هر دو روش درماني هم در پس‌آزمون و هم در پيگيري با يكديگر تفاوت معناداري نداشتند. بر مبناي يافته‌هاي اين پژوهش پيشنهاد مي‌شود از شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي و معنويت‌درماني به عنوان روش‌هاي مداخله‌اي براي كمك به كاهش احساس تنهايي سالمندان استفاده شود.