برهان «انسان معلّق در فضا» در اَضحويّۀ ابن‌سينا: (تحليل، مقايسه، نقد)

در رسالۀ اَضحويّۀ ابن‌سينا، استدلالي براي نشان دادنِ اينكه حقيقتِ آدمي چيست آمده كه مي توان گفت: هستۀ اصليِ برهان انسان معلّق در فضا در آن وجود دارد. اين مقاله به گزارشِ اين استدلال، تحليل و نقدِ آن، بررسيِ ربط ونسبتِ اين استدلال با برهان مشهورِ انسان معلّق در فضا، مقايسۀ استدلالِ يادشده با اين برهان در كتاب هاي ديگر او، و اشاره به سيرِ اين برهان در همۀ آثار ابن‌سينا، و نيز نقدِ يكي از تحليل هاي ارائه شده در اين باب اختصاص دارد. بدين سان، روشن مي شود كه استدلال يادشده مقدّمه هاي اصليِ برهان انسان معلّق در فضا را واجد است، امّا نيازمند تكميل و اصلاح است. ازاين رو، در آثارِ بعدي، عناصري بر آن افزوده و عناصري از آن كاسته شده و جايگاهي فراتر يافته است. سيرِ برهان انسان معلّق در آثارِ ابن‌سينا از اَضحويّه تا مباحثات تأييدكنندۀ اين ادّعاي اوست كه تفاوتِ حالِ خود با دوران جوانيِ خويش را تنها در پختگيِ بيشترِ معلوماتِ دورۀ جواني دانسته است.