بررسي اتحاد سالك و مسلك در سلوك الي الله از منظر قرآن و روايات با روش استظهار عرفي

سلوك انسان به سوي خداوند كه حركتي باطني و معنوي است به عنوان يكي از معارف واضح قرآن كريم و روايات مانند هر حركت و سلوكي داراي چهار ركن مبدأ، مقصد، سالك و مسلك است. در حركات ظاهري سيركننده و مسير جداي از يكديگر هستند. برخي از مفسّران با استناد به برخي از آيات قرآن كريم و روايات در سلوك الي الله، سالك و مسلك را متّحد دانسته‌اند كه سالك در سفري باطني در نفس خود به سوي خداي سبحان حركت مي‌كند. سؤال اصلي اين است كه آيا اين ادّعا با استظهار عرفي بدون تكيه بر استدلال‌هاي دقيق عقلي و همچنين شهود عرفاني از ظواهر قرآن كريم و روايات قابل اثبات است؟ توجّه به اتّحاد سالك و مسلك مقدّمه علمي روش برتر در تزكيه نفس و معرفت خداوند يعني معرفت نفس است. همچنين اثبات اين مدّعا با استناد به ظاهر آيات و روايات بيانگر اهتمام شريعت به همگاني شدن اين معرفت است. در اين پژوهش امكان استظهار عرفي اتّحاد سالك و مسلك از آيه درجه و روايات صراط ثابت شده است و دلالت آيات صراط مستقيم و آيه عليكم انفسكم به نحو دلالت اشاره بر مدّعا پذيرفته شده است و دلالت منطوقي آيات مصير فقط بنابر برخي از معاني اين واژه پذيرفته شده است.