مقاومت‌زدايي انديشه ديني در دوره معاصر با نگاهي به حوزه جنسيت

با ورود نخستين موج از مفاهيم روشنگري به ايران، جريان تجدد‌خواهي به درجاتي رسيد كه با استمرار نظم سنتيِ حوزه‌جنسيت، بسط و نفوذ تجدد به لايه‌هاي عميق فرهنگي ممكن نخواهد بود؛ ازاين‌رو طبيعي بود كه ساخت‌شكني از حوزه‌جنسيت از راهبرد‌هاي مهم اين جريان براي بسط و استقرار تجدد در جامعه‌ايراني باشد. از سوي ديگر گزينش اين راهبرد نمي‌توانست بدون مقاومت انديشه‌ديني باشد. اين مقاومت هرچند در نگاه تجدد، تلاشي غيراخلاقي و نافرجام در برابر روح زمانه تفسير مي‌شود،‌ با نظر به مقدورات تاريخي گفتمان ديني، هم به لحاظ شيوه‌عمل و هم به لحاظ نتايج، موفق بوده است. با وجود اين موفقيت، بخشي از عملكرد يا راهبرد انديشه‌ديني در برابر تجدد‌خواهي، پيامدهايي در راستاي مقاومت‌زدايي نيز داشته است. اين پژوهش با برجسته كردن اين‌گونه مواجهه‌ها مي‌كوشد ‌انديشه‌ديني را به الزامات پيچيده‌«مقاومت آگاهانه» در دنياي مدرن حساس‌تر كند. در راستاي اين مهم با رويكرد تحليل تاريخي، مقاومت انديشه‌ديني در سده‌اخير بازبيني شده است. يافته‌هاي پژوهش گوياي اين نكته است كه خلط تجدد با غرب، نبود تأملات نظري درباره‌موقعيت تهديد و مقاومت، غفلت از پارادايم بازانديشي، تفكيك حداكثري سنت از مذهب و مسئله‌نشدگي «خط سوم در حوزه‌جنسيت و انقلاب اسلامي» از مهم‌ترين عوامل در راستاي مقاومت‌زدايي انديشه‌ديني در حوزه‌جنسيت هستند.