مقاومت آگاهانه زن مسلمان در انديشه شريعتي؛ بازخواني انتقادي

شريعتي به‌مثابه روشنفكري مسئول، پرسش «چگونه بودن» در دنيايي كه «ارزش‌هاي اخلاقي» در آن در حال تغيير اساسي است را «حادترين» مسئله زن آگاه مي داند. در نگاه وي بحران حوزه جنسيت معلول دوگانه زن سنتي و زن مدرن است. در نگاه وي با توجه به ضرب‌آهنگ شديد تحولات دنياي جديد، دوران «زن سنتي» براي هميشه تمام شده است. در برابر زن سنتي، شريعتي زن مدرن را مي‌بيند كه نظام بورژوازي با طرح سكسواليته، اصالت جنس و اصالت فرد، وي را از طريق ابزارهاي دنياي مدرن مهياي پذيرفتن اين نكته مي‌كند كه بايستي بدن زنانه در راستاي مطامع نظام سرمايه‌داري مصرف شود. شريعتي راهكار گذار از اين بحران را در فراروي از دوگانه زن سنتي و زن مدرن، در قالب ساخت الگوي «زن سوم» مي‌داند. به باور شريعتي «بزرگ‌ترين سلاح براي مبارزه با تحميل ارزش‌هاي غربي و بزرگ‌ترين وسيله براي ايجاد مقاومت آگاهانه در نسل جديد جامعه‌هاي اسلامي در برابر دعوت غرب» بازگشت به «خانه فاطمه» است. هدف از اين پژوهش بازخواني انتقادي ايده شريعتي در موضوع مقاومت آگاهانه زن مسلمان در برابر «هجوم مدرنيسم غربي» است. در راستاي اين هدف انديشه‌هاي شريعتي در حوزه زن و خانواده با رويكرد تفسيري‌گفتماني مورد ارزيابي قرار گرفت. بر پايه يافته‌هاي اين پژوهش خطي‌تكاملي ديدن تاريخ، ايستادن در تجدد به‌مثابه نكته آغاز بازانديشي سنت و بازگشت به خانه فاطمه، ساخت تاريخ برپايه ايدئولوژي چپ بدون در نظر گرفتن منطق دروني سنت و اصالت پيكار سياسي با غرب و غفلت از نقد فرهنگي تجدد از اصول اين اشكالات است.