بررسي دو رويكرد متفاوت از مقوله ادراك حسي در فلسفه ملاصدرا و راهكاري درون ساختاري براي گريز از چالش معرفتي آن

مسئله ادراك حسي در فلسفه ملاصدرا به گونه‌‌اي سامان يافته است كه زمينه تفسير دوگانه ايده‌‌آليستي و رئاليستي را از آن ممكن مي‌‌كند. طبق رويكرد نخست از ادراك حسي با برتري و اولويت ذهن و تصورات حاصل از آن نسبت به تعينات جهان خارج، بستر تفسير ايده‌‌آليستي در نظام معرفتي صدرايي ايجاد مي‌‌شود و بر اساس رويكرد دوم وحدتي بين انسان و جهان خارج برقرار مي‌شود كه حائلي ميان انسان و عالم نخواهد بود. لازمه رويكرد دوم ايجاد فاصله از مباني ايده‌‌آليسم ذهني است. اين در حالي است كه بر اساس رويكرد اول امكان خروج از ايده‌‌آليسم عيني با پيچيدگي بيشتري رو به رو مي‌‌شود. در پژوهش حاضر تلاش بر اين است كه به شيوه توصيفي- تحليلي بستر شكل‌‌گيري اين دو رويكرد بررسي شود و لوازم متفاوت هر دو رويكرد مورد واكاوي قرار گيرد. به همين منظور، با تمسك به راه‌‌كاري درون ساختاري، همچون اعتباري بودن تمايز ميان عالم عين و عالم ذهن، عدم ارتباط چالش‌‌هاي ايده‌‌آليسم عيني با مقوله ادراك حسي در نظام صدرايي ترسيم مي‌‌شود.