مروري بر كاربردهاي نانوذرّه سلنيوم در علوم زيستي

سابقه و هدف: در دهه‌هاي اخير با ظهور نانوتكنولوژي، استفاده از نانوذرّات به‌خاطر افزايش فعاليت زيستي، بهبود هدفمند درمان و كاهش سمّيت، افزايش ‌يافته است. سلنيوم، يكي از عناصر ضروري در بدن جانداران است. اين عنصر در ساختار آنزيم‌هاي متعددي كه نقش‌هاي مختلفي را در بدن موجود زنده ايفا مي‌كنند، وجود دارد. اثرات متعددي براي نانوذرّات سلنيوم در شرايط مختلف گزارش‌ شده است. هدف از اين مطالعه، بررسي مطالعاتي است كه نانوذرّه سلنيوم را به‌عنوان عامل ضدّسرطاني، تمايز سلول‌هاي بنيادي، ترميم و كاهش عفونت‌هاي زخم و همچنين عملكرد تغذيه و توليدمثل مورد ارزيابي قرار داده است. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه، به ارائه خلاصه‌اي از مطالعات انجام‌شده در ارتباط با اثر نانوذرّه سلنيوم در شرايط مختلف، از جمله: اثرات تمايزي، ضدّسرطاني، ضدّعفونت و ترميم زخم، همچنين عملكرد تغذيه‌اي و توليدمثلي پرداخته‌ شده است.نتايج: در مطالعات مختلف، اشكال مختلفي از سلنيوم استفاده ‌شده است. اما در اكثر مطالعات با توجه به اين‌كه نانوذرّه سلنيوم نسبت به اشكال نمكي (سلنيت سديم، سلنات سديم، سلنيوم دي‌اكسيد، سلنوس اسيد) سمّيت كمتري نشان مي‌دهد؛ اثرات مثبت و تأثير آن بر مهار رشد سلول‌هاي سرطاني و آلودگي‌هاي عفوني زخم، بهبود عملكرد تغذيه‌اي و توليدمثلي مشاهده‌ شده است.نتيجه‌گيري: به نظر مي‌رسد با توجه به سمّيت كمتر و قابليت دسترسي زيستي بيشتر نانوذرّه سلنيوم مي‌توان آن را جايگزين اشكال نمكي‌اش نمود.