آب و هواشناسي سپيدايي ايران با داده‌هاي موديس

سپيدايي از فراسنجﻫﺎي كليدي در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت آب و ﻫﻮايي مي ﺑﺎﺷﺪ. بررسي آب و هواشناسي سپيدايي مي‌تواند ابزاري براي شناخت تغييرات محيطي باشد. ﺳﻨﺠﻨﺪه موديس سپيدايي سطح زﻣﻴﻦ را ﺑه‌ﻄﻮر ﻣﺴﺘﻤﺮ در ﻣﻘﻴﺎﺳﻲ ﺟﻬﺎني و ﺑﺎ ﻗﺪرت ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻣﻜﺎني مناسب ﺗﻮﻟﻴﺪ و در دسترس پژوهشگران ﻗﺮار مي‌دهد. در اين پژوهش جهتِ واكاوي آب و هواشناسي سپيدايي ايران، نخست داده‌هاي فراورده MCD43A4 سنجنده موديس در محدوده ايران در بازه زماني 1.1/2001 تا 12.30/2021 با تفكيك مكاني 500 متري و تفكيك زماني روزانه از وبگاه ناسا برداشت شد. پس از پيش پردازش‌هاي لازم، ميانگين بلندمدت ماهانه، فصلي و سالانه سپيدايي ايران محاسبه شد. يافته‌ها در مقياس ماهانه نشان داد كه در ماه‌هاي سرد سال (Jan, Feb, Mar) كه ماه‌هاي برف‌پوش ايران شناخته مي‌شوند، سپيدايي ايران بيشينه شده و ماه‌هاي گذار فروكش كرده و سپس در ماه هاي گرم سال (June, July, Aug) به‌سبب خشكي زمين و افزايش دماي رويه زمين دوباره افزايش مي‌يابد. اين رفتار دو سويه در مقياس فصلي نيز آشكار است. به‌طوري‌كه سپيدايي ايران در فصول زمستان و تابستان بيشينه و در فصول بهار و پاييز (فصول گذار) كمينه مي‌باشد. همچنين يافته‌ها گوياي آن است كه ميانگين بلندمدت سپيدايي ايران حدود 12.5 درصد است. با آگاهي از محدودبودن پوشش برفي ايران، پايين‌ بودن سپيدايي ايران طبيعي به‌ نظر مي‌رسد.