بررسي امكان يافتن راه‌ حل براي سن ‌يابي كوارتزهاي رسوبي توليد كننده سيگنال لومينسانس ضعيف

سن ‌يابي به روش لومينسانس تحريك‌ شده با نور، سن آخرين زمان نورخوردگي رسوبات را تخمين مي‌زند و امروزه به‌ عنوان روشي مناسب، جهت تعيين سن رسوبات دوران كواترنري به‌كار مي‌رود. اين تعيين سن با بكارگيري دانه‌هاي كوارتز و فلدسپار نمونه‌هاي رسوبي امكان‌پذير مي‌باشد. دو فاكتور اساسي در تخمين سن مطلق رسوبات، به روش لومينسانس تحريك‌شده با نور، دُز معادل دُز طبيعي (De) و دُز سالانه (Da) مي‌باشند. جهت برآورد De، از سيگنال لومينسانس حاصل از تحريك نور استفاده مي‌شود. براي اكثر دانه‌هاي كوارتز رسوبات، اين سيگنال به‌سرعت و طي چند ثانيه به شكل نمايي كاهش مي‌يابد كه در اين زمان، ميزان فوتون‌هاي توليدشده از بيشنيه مقدار برخوردار است. قسمت اوليه سيگنال به مؤلفه سريع شهرت يافته است و جهت برآورد De به‌كار مي‌رود. قسمت‌هاي بعدي سيگنال به آرامي كاهش مي‌يابند و براي سن‌يابي مناسب نبوده و اثر آنها حذف مي‌شود. لذا شدت و شكل منحني سيگنال لومينسانس تأثيري اساسي در دقت اندازه‌گيري De و در نتيجه دقت سن حاصله دارد. در زمان سن‌يابي برخي از نمونه‌هاي برداشت‌شده از مناطقي از ايران، خاصه نمونه‌هاي جوان، شدت سيگنال لومينسانس كوارتز بسيار كم و سن‌يابي غيرممكن يا با خطاي بسيار مواجه است. به‌منظور حل اين مشكل تحقيقي جامع در اين مورد انجام شد كه اين مقاله ارائه‌دهنده بخشي از نتايج آن است. مطابق نتايج به‌دست آمده با افزايش دُز آزمايشگاهي و شدت نور تحريك‌كننده كوارتز، علاوه‌ بر دست‌يابي به سيگنال لومينسانس نوري قوي‌تر، منحني رشد دقيق‌تري در كنار بازيابي صحيح از دُز مشخص آزمايشگاهي ارائه مي‌دهد و پتانسيل سن‌يابي دانه‌هاي كوارتز جوان و يا با حساسيت كم فراهم مي‌شود.