اثربخشي درمان شناختي رفتاري بر رضايت از زندگي، اضطراب آينده و استرس ادراك شده در دانش‌آموزان تيزهوش

مقدمه: افزايش رضايت از زندگي، كاهش اضطراب و استرس در دانش‌ آموزان تيزهوش از اهميت بالايي برخوردار است. بدين منظور مي‌ توان روش ‌هاي درماني مختلفي را به كار برد. هدف پژوهش حاضر بررسي اثربخشي درمان شناختي رفتاري بر رضايت از زندگي، اضطراب آينده و استرس ادراك شده در دانش‌ آموزان تيزهوش بود. روش كار: اين پژوهش نيمه‌ آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون و مرحله پيگيري با گروه كنترل بود. جامعه آماري پژوهش شامل يكي از دبيرستان ‌هاي دخترانه استعدادهاي درخشان فرزانگان متوسطه اول و متوسطه دوم در سال تحصيلي 1402-1401 در مازندران بود كه تعداد آنها 187 نفر بود. تعداد 30 نفر بر اساس معيارهاي ورود و خروج انتخاب شدند و به طور تصادفي در گروه آزمايش و گروه گواه (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. دانش‌ آموزان، پرسشنامه رضايت از زندگي، اضطراب آينده و استرس ادراك شده را در سه نوبت پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري تكميل كردند. گروه آزمايش 8 جلسه 90 دقيقه‌ اي درمان شناختي رفتاري بر اساس پروتكل Mahasneh (۲۰۲۲) دريافت كردند و گروه گواه هيچ مداخله ‌اي دريافت نكرد. داده ‌ها با استفاده از روش تحليل اندازه‌ گيري مكرر و با نرم‌ افزار SPSS-22 تحليل شد. يافته ‌ها: نتايج نشان داد درمان شناختي رفتاري در گروه آزمايش، باعث افزايش رضايت از زندگي در پس آزمون و مرحله پيگيري نسبت به پيش آزمون شده است (0/05 P). همچنين ميانگين نمرات اضطراب آينده و استرس ادراك شده در پيش آزمون به نسبت به پس آزمون و مرحله پيگيري در گروه آزمايش، كاهش يافت (0/05 P). نتيجه‌گيري: درمان شناختي رفتاري در دانش‌آموزان تيزهوش، با افزايش رضايت از زندگي، كاهش اضطراب آينده و استرس ادراك شده همراه بود. نتايج اين پژوهش مي‌تواند به سازمان‌هاي آموزشي كمك كند تا از طريق گنجاندن مفاهيم مداخله شناختي رفتاري در كتب درسي دانش آموزان تيز هوش منجر به بهبود سلامت روان‌شناختي آنان گردد.