شناسايي و تبيين پيشران‌هاي كليدي موثر بر مشاركت شهروندان در مديريت پسماند شهري مطالعه موردي: كلان‌شهر تبريز

افزايش بي‌رويه جمعيت شهري در سال‌هاي اخير موجب افزايش بيش‌ازپيش مصرف و درنتيجه توليد انواع پسماند در مناطق شهري گرديده است. در حال حاضر يكي از مهم‌ترين مسائل زيست‌محيطي در شهر تبريز مديريت پسماند شهري است. آگاهي از نظرات و مشاركت شهروندان در مديريت پسماند ضروري است. بنابراين هدف از تحقيق حاضر، شناسايي و تبيين پيشران‌هاي كليدي موثر بر مشاركت شهروندان در مديريت پسماند شهري مي‌باشد. روش تحقيق حاضر، توصيفي تبييني با اهداف كاربردي- توسعه‌اي است. داده‌هاي موردنياز به دو شيوه اسنادي و ميداني جمع‌آوري‌شده است. جامعـه آماري، كليه شهروندان كلان‌شهر تبريز مي‌باشد. نتايج نشان داد كه امتياز حاصله در طيف ليكرت برابر با 3.08 مي‌باشد. بالاترين ميانگين‌ها مربوط به مناطق 1 و 2 و 9 و 5 به ترتيب برابر با 3.15، 3.13، 3.12 و 3.11 و كمترين مربوط به منطقه 4 برابر با 3.03 مي‌باشد. علي الرغم نتايج حاصله به دليل پايين بودن ميانگين‌هاي مكتسبه احتمال به وجود آمدن ناپايداري وجود دارد. با استخراج 44 عامل، با اعمال‌نظر 50 خبره نسبت به تعيين ميزان اهميت عوامل و با استفاده از روش تحليل اثرات متقابل/ ساختاري در نرم‌افزار ميك مك فازي به تبيين روابط بين آن‌ها پرداخته شد. نتايج نشان داد كه تأثيرگذارترين عوامل مستقيم شامل، ظرفيت‌سازي اجتماعي، مشاركت فعال افراد ذي‌نفع، اعتماد اجتماعي، سرمايه اجتماعي، نهادها و سازمان‌هاي جامعه مدني (CSO)، برقراري تعامل بين مشاركت‌كننده و مشاركت شونده، آموزش حقوق و تكاليف شهروندي و NGO و نقش آن مي‌باشد. عوامل به‌دست‌آمده مبين نقش عوامل اجتماعي، زيرساخت‌هاي فرهنگي و در حالت كلي برنامه‌ريزي پايين به بالاست كه در سال‌هاي اخير با بازخوردهاي مثبت و تجارب موفق در سراسر جهان همراه بوده‌اند.