تجزيه‌وتحليل خطر خشك‌سالي با استفاده از شاخص‌هاي ارزيابي ريسك خشك‌سالي مطالعه موردي: استان خراسان رضوي

با توجه به تداوم خشك‌سالي و اثرات مخرب آن بر بخش‌هاي مختلف اقتصادي-اجتماعي استان خراسان رضوي اين مطالعه به‌منظور بررسي تغييرات مكاني-زماني خطر خشك‌سالي در استان و ارزيابي آسيب‌پذيري در برابر آن هدف‌گذاري شده است. بدين منظور از مجموعه داده‌هاي هواشناسي طي دوره 70 ساله (2020-1950) و شاخص‌هاي خشك‌سالي همچون شاخص بارش استاندارد (SPI)، شاخص بارندگي (RAI) و شاخص z (ZSI) به‌منظور ارزيابي وضعيت خشك‌سالي منطقه در چهار مقياس زماني 3، 6، 12 و 24 ماهه استفاده گرديد. سپس خطر خشك‌سالي و آسيب‌پذيري با استفاده از چهار شاخص مخاطره خشك‌سالي (DHI)، شاخص مواجهه با خشك‌سالي (DEI ­­، شاخص آسيب‌پذيري خشك‌سالي (DVI) و شاخص خطر خشك‌سالي تركيبي (DRI) مورد ارزيابي قرار گرفت. بر اساس نتايج شاخص DHI خشك‌سالي‌هاي شديد و خيلي شديد منطبق بر قسمت‌هاي شرق، مركز و جنوب مي‌باشد كه مي‌تواند به دليل افزايش مصرف آب ناشي از توسعه جمعيت، توسعه كشاورزي و صنايع و همچنين تغييرات آب و هوايي باشد. بر اساس نتايج شاخص‌هاي DVI و DRI مناطق منطبق بر خشك‌سالي‌هاي شديد و خيلي شديد در قسمت‌هاي جنوبي، غربي و مركزي است. شاخص DEI نشان داد كه در قسمت‌هاي مركزي، شرقي و جنوبي استان بخش كشاورزي به دليل وابستگي بيش‌ازحد به ذخيره رطوبتي خاك، نخستين بخشي است كه تحت تأثير اثرات مخرب خشك‌سالي قرار مي‌گيرد. نقشه‌هاي خطر خشك‌سالي نشان‌دهنده احتمال مواجهه منطقه با شرايط بسيار خشك بوده و منابع آب منطقه را در كوتاه‌مدت و ميان‌مدت تحت تأثير قرار مي‌دهد